Khi quan sát những động vật ăn thịt sống theo bầy đàn như chó săn, khỉ đầu chó và linh dương, người ta sẽ phải kinh ngạc trước sự thông minh  của chúng. Thêm vào đó, những nghiên cứu  mới đây của hai nhà sinh vật học về tiến hóa, John  Finarelli, Đại học  Miichigan và John  Flynn, Bảo tàng lịch sử  tự nhiên  của Mỹ đã đặt câu hỏi  cho những giả thuyết  này, hay ít nhất là liệu nó có đúng đối với tất cả bộ thú ăn thịt. Sau một phân tích  quy mô lớn thực hiện trên rất nhiều những loài động vật ăn thịt đang sống và hóa thạch về sự tăng lên tương đối của kích thước  bộ não đặt trong bối cảnh của tiến hóa, Finarelli và Flynn đã phát hiện ra rằng sự tăng lên của kích thước  bộ não không phải luôn liên hệ với tập tính sống theo bầy đàn.

Tài liệu nghiên cứu  của họ đang được đăng tải trên Tập san của học viện khoa học  quốc gia  (Proceedings of the National Academy of Sciences) số tuần này.

“Giả thuyết về não bầy đàn này không phải luôn luôn đúng,” Finarelli nói.”Khi nhìn vào kích thước  tương đối của bộ não từ quan điểm  của toàn bộ lịch sử  tiến hóa thì giả thuyết  này đã mất đi tính thuyết phục của nó, ít nhất là ở động vật ăn thịt. Nghiên cứu  này cũng chỉ ra một cách gần như chắc chắn rằng kích thước  bộ não tăng lên là do nhiều nguyên nhân  khác nhau trong những nhóm động vật ăn thịt khác nhau.”

Flynn cũng nói thêm “Khi phân tích  những động vật ăn thịt theo từng nhóm thì chỉ có nhóm động vật ăn thịt có vú thuộc bộ chó là chứng minh được cho phân tích  gần đây của giả thuyết  não bầy đàn”. Flynn đang nói tới tài liệu  nghiên cứu  vào năm 2007  về tiến hóa mà đã được dùng để kiểm chứng giả thuyết  này. Nghiên cứu này đã đưa ra rằng đặc tính xã hội  đã thúc đẩy sự tăng lên một cách tương đối của kích cỡ bộ não trong những loại động vật có vú cụ thể trong 3 loài sau: động vật ăn thịt, động vật linh trưởng và động vật có móng guốc. Sự phát triển một cách tương đối của kích cỡ bộ não đã khơi dậy sự quan tâm  trên nhiều lĩnh vực của sinh học và với những tác động quan trọng  đến sinh thái học, năng lượng học và lịch sử  sự sống. Thêm vào đó, những nghiên cứu  trước đây đã tìm ra sự tương quan giữa đặc tính sống thành đàn và sự tăng lên tương đối về kích cỡ não bộ và cơ thể đối với tất cả 3 nhóm trên.

Trong một phần của nghiên cứu  rộng hơn của Finarelli và Flynn về quá trình tiến hóa của kích thước  bộ não ở bộ thú ăn thịt,hai ông đã kiểm nghiệm lại ý tưởng này bằng việc phân tích  289 loàiđộng vật ăn thịt trên cạn và một nửa trong số chúng là những loài hóathạch. Với việc đưa vào phân tích  rất nhiều các loài động vậthóa thạch, đây là nghiên cứu  đầu tiên xây dựng  lại kích thước  não xuyênsuốt toàn bộ vòng đời của quá trình tiến hóa đối với nhóm động vật cóvú này. Những loài động vật ăn thịt còn sống hiện trải dài trên các họbao gồm gấu, chồn, mèo, chó và những loài liên quan. Đối với tất cảnhững nhóm động vật ăn thịt trên cạn, các tác giả  đã biên soạn bộ sốliệu về số lượng  tế bào thuộc não (kích thước não) và chỉ số cơ thể đểước tình kích thước  não tương ứng và sự hình thành bộ não. Sau đó sốliệu về sự hình thành bộ não đã được sử dụng để nhận diện những sự thayđổi trong kích thước  não tương ứng trong phạm vi những nhóm động vật cụthể (được biết đến như là tái tổ chức một tương quan sinh trưởng phùhợp).

Những phân tích  cụ thể của họ về lịch sử  tiến hóa của những loàiđộng vật ăn thịt đã ghi nhận ít nhất 6 thay đổi riêng biệt trong kíchthước não cho nhóm này và đã gợi ý rằng toàn bộ nguyên nhân  của sự tănglên kích thước  não còn phức tạp hơn nhiều những giả định ban đầu. Một vài giống ăn thịt có kích cỡ não tương ứng khá ổn định(ví dụ một trong hai nhóm động vật ăn thịt chính, động vật ăn thịt dạngmèo, ngoại trừ những loại mèo nhỏ), trong khi những loài khác như loàigấu chó đã tuyệt chủng (Amphicyonidae: động vật dạng nửa gấu nửa chó)có bộ não dần dần nhỏ lại theo thời gian  khi so sánh với tổ tiên củachúng.

Tuy nhiên, đối với những loài chó thì gần đây lại ghi nhận có sự tănglên tương ứng về kích thước  não. Hai ông Finarellli và Flynn đã khẳngđịnh rằng kết quả của một nhóm động vật cùng tổ tiên ăn thịt này đã làmsai lệch số liệu về tất cả những động vật ăn thịt hiện đại được phântích trong thí nghiệm trước đây của Giả thuyết  não bầy đàn. Khi bỏ đisố liệu không chuẩn xác này trong nghiên cứu  ta thấy không có sự liênhệ nào giữa kích cỡ bộ não và đặc tính bầy đàn ở những loài động vật ănthịt khác. Hơn thế nữa, cho dù loài động vật thuộc họ chó có bộ não lớnthì chúng ta vẫn chưa chỉ ra được nguyên nhân  rõ ràng cho sự liên hệnày: liệu kích thước  não lớn hơn đã kích thích tính bầy đàn hay tính bầy đàn là nguyên nhân  tăng kích thước  não? Câutrả lời có thể nằm ở nghiên cứu  trước đây của Finarelli phân tích  sựthay đổi về tiến hóa trong loài chó. Nghiên cứu  tiến hành năm 2008  đóđã chỉ ra rằng sự tăng kích thước  não đã bắt đầu từ khoảng 10 triệu nămtrước đây cùng với sự xuất hiện của những đại diện đầu tiên của loàichó hiện đại.

Mối quan hệ giữa kích thước  não và tính bầy đàn cũng khác nhau trongnhững động vật ăn thịt còn sống. Nếu như đời sống xã hội  là nguyên nhâncủa sự tăng kích thước  não đối với loại động vật ăn thịt hay sự tiếnhóa của những bộ não lớn thúc đẩy tính bầy đàn thì những loài gấu, mèonhỏ và chồn có não lớn phải là những động vật sống bầy đàn. Nhưng thựctế lại không phải như vậy. Những động vật ăn thịt vẫn sống trong nhữngđiều kiện giống như tổ tiên chúng cũng không phù hợp với những tiêu chímà Giả thuyết  não bầy đàn mô tả, và xét một cách tương đối thì những loài linh cẩu và cầy có não nhỏ đều có thể sống theo bầy đàn hoặc sống riêng lẻ.

"Đây là một phân tích  phức tạp và mang tính phát hiện lớn đã giúp khái quát những loài động vật ăn thịt còn sống và hóa thạch” Flynn nói.”Nếuchúng ta chỉ phân tích  những dạng động vật sống, thì thường sẽ khôngthể dựng lại một cách chính xác  quá trình chuyển đổi tiến hóa. Nghiêncứu này đưa ra một ví dụ khác và giúp suy ra rằng giả thuyết  não bầyđàn không đúng với tất cả các loài thuộc bộ ăn thịt.”

John Finarelli là giáo sư phụ tá của bộ môn khoa học  địa chất tạitrường Đại học  Michigan và John  Flynn là người phụ trách bảo tàng vềđộng vật có vú hóa thạch và cũng là hiệu trưởng  trường Richard  Gilder,Viện bảo tàng lịch sử  tự nhiên  Mỹ. Nghiên cứu  này được tài trợ bởi QuỹKhoa học quốc gia, Quỹ nghiên cứu  của Viện bảo tàng quốc gia  Mỹ, Quỹhọc bổng sau đại học  của gia đình  Brown và Hiệp hội  nghiên cứu  sinh Đạihọc Michigan.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Các nhà khoa học nghi ngờ mối liên hệ giữa tính bầy đàn và tri thông minh ở động vật ăn thịt này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Các nhà khoa học nghi ngờ mối liên hệ giữa tính bầy đàn và tri thông minh ở động vật ăn thịt bạn tại đây.