Nhằm vượt Nga  trong cuộc chạy đua vũ trang, Mỹ đẩy mạnh việc chế tạo máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm. Sản phẩm  đầu tiên là chiến đấu cơ F-22 có nhiều tính năng đáng kể, tuy nhiên, loại máy bay này vẫn còn nhiều hạn chế.

Những năm 1990, nước Nga  ngập đầu trong khó khăn, nhưng vũ khí  của họ, đặc biệt là những hệ thống  phòng không hiện đại và các loại máy bay thế hệ thứ tư  như Mig-29, Su-27 vẫn đến được nhiều quốc gia  ưa chuộng.

Điều này thách thức thế độc tôn quân sự  của Mỹ. Ba công ty  của Mỹ là Lockheed Martin, Boeing và General  Dynamic đã được giao nhiệm vụ cùng phối hợp để thiết kế  một loại máy bay thế hệ thứ năm, vượt trội hơn hẳn các máy bay thế hệ thứ tư  đang thống lĩnh bầu trời thế giới.

Máy bay F-22 đang biểu diễn. 

Theo đó, máy bay thế hệ thứ năm cần phải thỏa mãn những yêu cầu hết sức ngặt nghèo:

* Tàng hình: Phải có khả năng tác chiến 24/7 mà không bị radar đối phương  phát hiện
* Phải có khả năng bay tuần tiễu ở tốc độ siêu âm, có thể đạt được tốc độ Mach 1,5 (510m mỗi giây) mà không cần đốt nhiên liệu  lần hai.
* Phải cực kỳ linh hoạt, cho phép thao diễn tốt ở tốc độ cao
* Hệ thống  radar nhạy bén, cho phép phi công luôn kiểm soát được trận chiến ở mọi hướng
* Có khả năng phối hợp tốt cùng với các máy bay cũng như các khí tài khác

Dựa trên mẫu thiết kế  ra mắt năm 1990 là YF-22, đến tháng 4/1997, chiếc F-22 đầu tiên đã ra đời và được đặt tên là Raptor (có nghĩa là chim ăn thịt). Tháng 9/2002, Không quân Hoa Kỳ  quyết định  đổi tên chiếc máy bay thành F/A-22 để miêu tả khả năng tấn công  toàn diện của nó bao gồm tất cả các mục tiêu trên không. Đến tháng 12/2005, chiếc máy bay được đổi tên thành F-22A sau khi hoàn thành các bài kiểm tra về khả năng chiến đấu.

Khoang vũ khí  chính trong thân F-22

F-22 bắt đầu được sản xuất hạn chế từ tháng 8/2001 với số lượng  49 chiếc tại nhà máy  của Lockheed Martin và theo các hợp đồng mà không quân Mỹ đã ký thì cho đến năm 2011, họ sẽ mua 183 chiếc F-22.

Mặc dù nhu cầu về loại máy bay này của Không quân Mỹ là 381 chiếc nhưng do thiếu kinh phí nên dự án về F-22 đã được Bộ trưởng Quốc phòng Robert  Gate chính thức đình chỉ vô thời hạn. Vì thế, tại thời điểm tháng 7/2008, số F-22 mà không quân Hoa Kỳ  đã được giao là 122 chiếc.

Hiện nay, Lockheed Martin đang có chương trình  nghiên cứu  để chế tạo ra phiên bản  tấn công  mặt đất chuyên dụng cho F-22 là FB-22 với cánh delta, tầm bay xa và khả năng mang đến 15.000kg vũ khí  (trong đó có 4.500 kg được treo bên ngoài) và phiên bản  F-22N có thể sử dụng trên tầu sân bay.

Công nghệ chế tạo

Vật liệu chế tạo F-22 gồm: 39% ti tan, 24% composite, 16% nhôm và 1%chất dẻo nhiệt theo khối lượng. Titan được sử dụng với khối lượng lớnđể chịu lực và chịu nhiệt cho các chi tiết trọng yếu. Sợi composite cácbon được sử dụng để bao bọc khung thân, cửa hút khí, cánh máy bay giúpgia tăng khả năng tàng hình.

Buồng lái F-22 được thiết kế  hiện đại với những màn hình  LCD  6 màu,điều khiển bằng hệ thống  điện tử  Kaiser, có khả năng hiển thị các mụctiêu trên không cũng như trên mặt đất. Ngoài ra, các mối nguy hiểm cùngvới dữ liệu  tìm kiếm  mục tiêu hiển thị trên hai màn hình  LCD  khác.

Hệ thống hiển thị hình ảnh  trên mũ bay phi công (HUD) sẽ cung cấp cácthông số như tình trạng mục tiêu, tình trạng vũ khí  và giúp phi côngngắm bắn. Các thông số hiển thị trên HUD sẽ được một camera  ghi lại đểphân tích sau trận chiến.

Hệ thống vũ khí

F-22 được trang bị một khẩu pháo 6 nòng M61A2 phía bên cánh phải, ngayphía trên cửa lấy khí. Tuy nhiên, 480 viên đạn dự trữ chỉ giúp vũ khínày có tác dụng trong một thời gian  ngắn vì khẩu pháo cỡ nòng 20 mm nàycó thể bắn với tốc độ 100 phát đạn mỗi phút.

F-22 với tên lửa AIM-9 Sidewinder gắn ở mấu cứng trên cánh.

F-22 có ba khoang vũ khí  có thể đóng mở được nằmtrong thân: một khoang lớn phía dưới thân và hai khoang nhỏ phía bêncạnh cửa hút gió. Ngoài ra nó cũng có bốn mấu cứng ở cánh, thường chỉđể gắn thùng dầu phụ trong những phi vụ bay tuần tiễu, tuy nhiên cũngcó thể gắn tên lửa, điều này sẽ làm giảm khả năng tàng hình rất nhiều.

Vũ khí mang theo của F-22 có thể thay đổi tùy theo nhiệm vụ. Để khôngchiến, F-22 sẽ mang theo 6 tên lửa AIM-120C AMRAAM tầm xa (tầm bắn 90km) và hai tên lửa AIM-9 Sidewinder ở hai khoang cạnh thân.

Để tấn công  mặt đất, bốn tên lửa AIM-120C ở khoảng giữa thân sẽ đượcthay bằng hai bom thông minh  GBU-32 JDAM loại 204 kg ( hoặc bỏ cả 6 tênlửa AMRAAM để thay bằng hai bom GBU-30 JDAM loại 454 kg), Trong nhiệmvụ tuần tiễu, F-22 chỉ mang theo bốn thùng dầu phụ và 8 tên lửa tầmngắn AIM-9.

Lắp tên lửa AIM-120C lên F-22.

Radar AN/APG-77 của F-22 được hai công ty  NorthropGrumman và Raytheon sản xuất. Mỗi radar này chứa 2.000 thiết bị truyềndẫn tín hiệu, cho phép phát sóng với tần số thay đổi trên một dải băngthông rộng, giúp F-22 tránh được việc bị phát hiện bởi những dàn radarthụ động của đối phương.

Thiết bị thông tin  liên lạc và định vị trên F-22 có tên TRW CNI đượcBoeing sản xuất có nhiệm vụ đảm bảo liên lạc trong suốt hành trình,chia sẻ mục tiêu trong những nhiệm vụ phối hợp và nhận biết bạn - thù.Ngoài ra, F-22 còn trang bị thiết bị dẫn đường bằng laser LTN-100G vàhệ thống GPS cùng cảm biến hạ cánh sản xuất bởi Northrop Grumman.

Hệ thống động cơ

F-22 được trang bị hai động cơ Pratt & Whitney F-119-100. F-119 làloại động cơ tua bin khí cực mạnh, có thể tạo ra lực đẩy lên tới 156kN.

Tuy nhiên, động cơ F-119 chỉ là loại động cơ có khả năng chỉnh hướngphụt 2D, nghĩa là miệng xả của F-119 chỉ có thể chỉnh hướng theo hướngtrên dưới, lạc hậu hơn các loại động cơ chỉnh hướng phụt đa hướng củamáy bay Mig-29OVT và Su-35BM của Nga, do đó khả năng thao diễn của F-22vẫn thua kém những loại máy bay này.

Thử nghiệm lực đẩy động cơ F-119-100 trang bị trên F-22.

Việc sản xuất F-22 là kết quả của sự phối hợp đầu tưcủa rất nhiều công ty  sản xuất thiết bị lớn với những công nghệ  tiêntiến hàng đầu nên giá thành của F-22 bị đội lên đến mức khủng khiếp.Toàn bộ chi phí cho chương trình  phát triển F-22A cho đến lúc sản xuấtxong 141 chiếc đầu tiên vào tháng 5/2009 là 65 tỷ USD, nghĩa là bìnhquân 461 triệu USD  triệu một chiếc.

Mặc dù nhà sản xuất  cho biết nếu sản xuất với số lượng  lớn, giá thànhcủa F-22 có thể giảm xuống đến mức 137,5 triệu USD  mỗi chiếc nhưng điềunày xem ra khó thành hiện thực vì Chính phủ  Mỹ đã dừng chương trìnhF-22 và loại máy bay này cũng bị cấm không được xuất khẩu.

Dù cho là loại máy bay chiến đấu hao tiền tốn của nhất trên thế giới,F-22 vẫn chưa đạt đến độ hoàn hảo cần có. Những trục trặc kỹ thuật  vẫnxảy ra, điển hình là vụ phi công F-22 bị mắc kẹt trong buồng lái ngày10/4/2006 khiến các nhân viên  cứu hộ phải dùng đến cưa máy để giảithoát. Trầm trọng hơn, hai vụ tai nạn xảy ra vào tháng 12/2004 tạiNevada và ngày 25/3/2009 khiến không quân Mỹ mất toi hai chiếc máy bayđắt đỏ và một phi công thiệt mạng.

Dù sao, khi máy bay Sukhoi T-50 của Nga  chưa ra đời, F-22 vẫn mangtrong mình niềm kiêu hãnh là chiếc máy bay thế hệ thứ năm duy nhất trêntoàn cầu, biểu tượng đáng để các quốc gia  muốn đối đầu với Mỹ cần cânnhắc. Gần đây, khi vấn đề hạt nhân  tại bán đảo Triều Tiên  trở nên căngthẳng, Mỹ đã gia tăng sự hiện diện quân sự  của mình tại khu vực  ĐôngBắc Á, trong đó có việc điều 12 "siêu" máy bay F-22 tới căn cứ khôngquân Kadena trên đảo Okinawa, phía Nam Nhật Bản.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Tìm hiểu F-22, loại máy bay cấm xuất khẩu của Mỹ này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Tìm hiểu F-22, loại máy bay cấm xuất khẩu của Mỹ bạn tại đây.