Loài rùa khổng lồ  đảo Galapagos và các động vật hoang dã tiêu biểu khác đang phải đối mặt với nguồn bệnh tật mới khi muỗi trên đảo này bỗng nhiên thay đổi nguồn thức ăn sang máu bò sát.

Một số nhà khoa học  đến từ đại học  Leeds, Hiệp hội  Động vật Luân Đôn (ZSL) và khu bảo tồn quốc gia  Galapagos đã khám phá ra rằng loài muỗi nước lợ màu đen (Aedes taeniorhynchus) sống trên đảo Galapagos đã chuyển thói quen sang kiếm ăn trên các loài bò sát, chủ yếu trên rùa khổng lồ  Galapagos và cự đà biển, trong khi tổ tiên chúng vốn chỉ chuộng máu các loài động vật có vú và một số loài chim.

Phát hiện nói trên đã gây lo ngại rằng những thay đổi này có thể phá hủy sự đa dạng có một không hai của thế giới  động vật hoang dã trên quần đảo Galapagos nếu xuất hiện một căn bệnh mới do muỗi làm trung gian. Điều lo ngại đó rất dễ trở thành hiện thực trong bối cảnh khách du lịch  ngày một đổ xô tới hòn đảo này.

Với việc sử dụng công nghệ  gen, các nhà nghiên cứu  đã chỉ ra rằng loài muỗi này đã sống ở Galapagos từ cách đây 200.000 năm, chứ không phải mới bắt đầu xuất hiện cùng với sự có mặt của con người  trên đảo như người ta vẫn nghĩ. Nghiên cứu  cũng cho biết khác với các quần thể muỗi trên đất liền thường sống ở rừng đước và đồng muối dọc theo bờ biển, muỗi Galapagos có thể lấn sâu tới 20 km vào đất liền và chiếm lĩnh cả độ cao 700 mét. Nhóm nghiên cứu  tin rằng sự thay đổi trong thói quen kiếm ăn nói trên là một cách thích nghi của loài muỗi với cuộc sống  trên đảo trong bối cảnh số lượng  các loài động vật có vú giảm đi. Điều này bắt đầu xảy ra từ trước khi con người  đặt chân tới đảo 500 năm trước.

“Khi bắt đầu công trình nghiên cứu, chúng tôi  nghĩ rằng loài muỗi này được đưa đến đây bởi con người, chúng tôi  đã rất ngạc nhiên  khi phát hiện ra lịch sử  lâu đời của muỗi Galapagos,” Arnaud Bataille, nghiên cứu  sinh tiến sĩ thuộc đại học  Leeds và ZSL, thành viên  nhóm nghiên cứu, cho biết. “Những khác biệt về gen của muỗi Galapagos so với họ hàng nó trên lục địa lớn đến mức tưởng như chúng là những loài động vật khác nhau, thực tế này gợi ý rằng rất có thể muỗi Galapagos đang trong quá trình tiến hóa thành một loài mới.” 

Rùa khổng lồ  đảo Galapagos. (Ảnh: Penelope Curtis)

Muỗi là trung gian truyền bệnh của hầu hết các bệnh nguy hiểm trong đờisống hoang dã, ví dụ như bệnh sốt rét ở chim hay sốt virus  West Nile.Trong khi chưa có bằng chứng nào cho thấy những bệnh này hiện đang cómặt ở Galapagos, thì mật độ phân bố dày của loài muỗi này cùng thực tếrằng chúng kiếm ăn trên rất nhiều loài động vật khác nhau ở đảo rất cóthể đồng nghĩa với việc bất kì một căn bệnh lạ nào xâm nhập cũng sẽ lanđi nhanh chóng tới nhiều loài khác nhau. Do cách biệt hoàntoàn với thế giới  bên ngoài, các loài trên đảo Galapagos khó có đượckhả năng miễn dịch với các bệnh lạ mới xâm nhập, vì thế, ảnh hưởng của những căn bệnh này có thể rất kinh khủng.

“Với lượng khách du lịch  ngày một tăng nhanh, đồng nghĩa với việccó thêm nhiều chuyến bay đến quần đảo này, nguy cơ muỗi trên máy baymang mầm bệnh từ lục địa tới đảo cũng tăng lên,” tiến sĩ Andrew Cunningham thuộc Hiệp hội  Động vật Luân Đôn, một trong các tác giả  nghiên cứu  phát biểu. “Nếumột căn bệnh mới lan  tới đảo thông qua cách này, thì những con muỗiGalapagos sẽ nhanh chóng mang mềm bệnh và lây truyền ra khắp mọi ngócngách của quần đảo.”

Thay vì thực hiện các biện pháp quản lý đối với loài muỗi Galapagos,nhóm nghiên cứu  cho rằng cần phải có những biện pháp ngăn không cho cácdịch bệnh mới tiếp cận được quần đảo.

Chính phủ Ecuador mới đây đã đặt ra yêu cầu cho các máy bay đáp xuốngGalapagos, buộc các phi cơ này phải có lượng thuốc diệt muỗi còn dưtrên các bề mặt bên trong máy bay, và phải tiến hành phun thuốc trongkhoang trước mỗi chuyến bay. Đồng thời, biện pháp tương tự cũng đã đượcáp dụng cho các tàu thuyền cập bến Galapagos.

Tiến sĩ Simon Goodman, thành viên  nhóm tác giả  nghiên cứu, giảng viên khoa Sinh học của đại học  Leeds cho biết: “Điềuquan trọng là các biện pháp này phải được duy trì thường xuyên và tiếnhành nghiêm ngặt, nếu không hậu quả sẽ thực sự khó lường.”

Bạn có ý kiến gì về bài viết Muỗi tiến hóa đe dọa động vật hoang dã trên đảo Galapagos này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Muỗi tiến hóa đe dọa động vật hoang dã trên đảo Galapagos bạn tại đây.