Tu lau, cac nha khoa hoc  da thuong xuyen tim thay su song o nhung noi nguoi ta kho tin la co su song. Thuc chat, su song co the ton tai o hau het moi noi tren Trai dat nay.

Sau ba ty nam tien hoa, su song da lan  toi tung ngoc ngach tren Trai dat, tu day bien cho toi tang binh luu, tu cai nong khac nghiet va cai lanh te cung cho toi moi truong  axit, moi truong  buc xa. Duong nhu khong ap luc nao co the chong lai su song cua cac loai vi sinh vat.

Cac buc anh  sau day chi ra mot vai giong vi khuan va vi sinh vat co (archaea), mot nhanh it duoc chu y toi nhung lai tuong doi lon trong nhom sinh vat nhan so. Cho toi cuoi thap nien 70 cua the ky  truoc, vi sinh vat co van con bi nham lan voi vi khuan. Chi co duoi 1% vi sinh vat tren trai dat duoc xac dinh, va phan lon vi sinh vat trong so do khong the phat trien trong moi truong  cua phong thi nghiem.

Trong mot vai truong hop, cac loai vi sinh vat duoc coi la co suc song lau ben dac trung, nhung cai nhan do hau het se khong dung. Gan nhu moi thang deu troi qua deu xuat hien mot vai giong loai dac trung moi tao nen mot dau moc sinh hoc.

Thuc chat, khai niem ve giong loai co the khong ap dung duoc. Vi khuan va vi sinh vat co trao doi gene theo hang ngang ma khong can nhu cau sinh san. Nhu the la trong khi gap mot ai do tren pho, ban co the trao doi bat cu gene nao co ich tai thoi diem do. Dieu nay trai nguoc voi nhung khai niem ve giong loai dua tren dong vat, va mot vai nha sinh vat hoc muon bo di ca hai khai niem do cung luc.

Noi ve vi khuan pho bien Escherichia coli, nha sinh vat hoc tien phong Lynn Margulis da tung noi: “Neu ban cay gen bang ky thuat  plasmid vao E. coli, ban se co Klebsiella chu khong phai la E. coli. Ban vua thay doi khong nhung ve giong loai ma con ve gene nua. Dieu nay tuong tu nhu bien doi mot con nguoi  thanh mot con vuon. Ban co the tuong tuong ra viec do khong, dua mot con vuon vao trong tu lanh, sang hom sau khi mo tu lanh ra ban lai nhin thay mot con nguoi?”

That kho de co the tuong tuong ra dieu do. Va khai niem ve vi trung/vi khuan giong nhu mot co che dang lan  tran tren Trai dat co the can thoi gian  de quen dan. Sau day la mot vai vi du ve su thich nghi tuyet voi cua su song.

Nguoi ta thuong cho rang vi sinh vat co co cau tao don gian hon vi khuan, va vi khuan co mot nhan te bao. Ca hai dieu nay deu khong dung. Chung khac nhau nhieu nhung khong phai theo cach danh gia  thu bac nhu vay.

Tuy nhien, diem chung giua vi sinh vat co va vi khuan la su thieu hut mot nhan te bao hoac nhung cau truc mang te bao. Chi co te bao eukaryotic moi co nhung cau truc nhu vay. 

Herminiimonas glaciei, duoc phat hien duoi lop bang sau hon 1km ben duoi dao Greenland. Day la mot trong nhung vi khuan be nhat tung duoc tim thay. Voi roi dai, trong giong mot cai duoi, vi khuan nay co the di chuyen de dang qua nhung mach nho trong lop bang.

Trong mot nghien cuu  gan day tren Tap chi  Quoc te  ve su tien hoa va he thong  cua vi trung hoc, H. Glaciei da duoc lam ro boi cac nha nghien cuu  thuoc Dai hoc  Pennsylvania (My) sau khoang 120.000 nam bo quen. Thang sau nam ngoai, mot nghien cuu  tuong tu cung chi ra vi khuan duoc tim thay duoi lop bang va co the song duoc trong moi truong  cua phong thi nghiem, do la Chryseobacterium greenlandensis. Ho cho rang vi khuan nay co the ton tai tu hang trieu nam truoc.

Pyrodictium abyssi, duoc tim thay vao nam 1979 tren nhung dai dat giau dinh duong cua mieng nui lua sau duoi dai duong, la khoi nguyen cua vi sinh vat extremophile (loai vi sinh vat co the ton tai trong nhung dieu kien khac nghiet nhu cac khu vuc  thuy nhiet hay dia nhiet). Ben canh viec chiu dung ap suat khi quyen co the pha vo mot con tau ngam thi loai vi sinh vat nay co the song sot voi nhiet do cao hon nhiet do soi cua nuoc.

Vi sinh vat P. Abyssi phang, co dang hinh dia va thuong xuat hien o trong nhung mang ho hay cau truc hinh ong duoc goi la cannulae – cau truc co tinh khang cu cao doi voi nhiet do.

Deinococcus peraridilitoris - vi khuan song lau nhat tren Trai dat co ten trong sach Guiness ky luc the gioi, la “nguoi anh em” it duoc biet den hon cua Deinococcus radiodurans. Loai vi khuan nay duoc tim thay vao nam 2003 tu sa mac Atacama, mot vung lanh tho  cua Chile rat kho va cach biet ma co quan  Hang khong Vu tru My (NASA) xac dinh la giong be mat Sao hoa. Vi khuan nay co the chiu duoc khi lanh, bui, su kho han va cac tia buc xa. Su ton tai cua loai vi khuan nay chu yeu bat nguon tu cac ban copy  cua he gen, khi mot ban bi pha huy, phan he gen bi pha huy co the duoc sao chep tu ban khac.

Haloquadratum walsbyi duoc tim thay tren mot mat phang man gan Bien Do, mot moi truong  man den noi tat ca cac sinh vat khac tren Trai dat se “quat” lai trong mot cai tui khong co su song nhu vay. Trong moi truong  man nhu vay, loai vi sinh vat co hinh vuong va phang tuyet doi ma chung ta dang noi toi co ty so giua the tich va dien tich cao nhat trong so bat ky sinh vat song nao tren Trai dat.

Halobacterium NRC-1 la co che khang cu buc xa nhieu nhat tren Trai dat, no co kha nang chiu dung buc xa co cuong do 18.000 Gy (trong khi do, con nguoi  co the chet voi buc xa 10 Gy). Trong khi do, vi sinh vat D. Radiodurans - von duoc phat hien ra vao nhung nam 1950 nhu la loai song sot duy nhat trong moi truong  buc xa - chi chiu duoc buc xa bang mot nua so voi kha nang cua Halobacterium NRC-1. Giong nhu D. radiodurans va D. peraridilitoris, vi khuan Halobacterium NRC-1 co kha nang tu tai tao DNA cua chinh no.

Ferroplasma acidophilum co the phat trien trong moi truong  co do pH bang khong (trong moi truong  nay, axit sulfuric trong giong nhu nuoc khoang). Vi sinh vat nay duoc tim thay o dong chay chat doc cua mot mo vang tai California (My). Ferroplasma acidophilum su dung sat nhu la mot nhan to cau truc trung tam  cho hau het luong protein cua no.

Desulforudis audaxviator co le la vi khuan don thuc chat nhat. Cac loai vi sinh vat khac duoc biet toi voi co che ton tai trong mot he thong  ma it nhat mot vai chat dinh duong duoc cung cap boi cac loai sinh vat song  khac. Nhung D. audaxviator, duoc phat hien o Nam Phi, hai dam duoi mat dat thi lai rat khac biet. Su dung nang luong buc xa tu nhung phien da co uranium, loai vi khuan nay co the lay loai duong chat ma no can tu da va gas xung quanh no. Day cung la he sinh thai don vi ca the duy nhat duoc biet den tren the gioi.

Ban co y kien gi ve bai viet Su song o nhung noi chung nhu khong the nay? Hay goi suy nghi, binh luan, danh gia, loi khuyen ... cua ban ve bai viet Su song o nhung noi chung nhu khong the ban tai day.