“Tắc” thị trường  ngoại hối

Mặc dù các ngân hàng  thương mại  đã mạnh tay cắt giảm lãi suất chovay USD, nhưng các doanh nghiệp  chưa dám vay vì lo ngại biến động tỷgiá. Họ chọn cách vay bằng VND với lãi suất được hỗ trợ còn khoảng 6%,sau đó dùng VND mua ngoại tệ  để thanh toán thay vì vay trực tiếp  bằngUSD.

Hiện mức lãi suất cho vay bằng USD  đã giảm một nửa so với cách đâyhai tháng, các khoản vay ngắn hạn bằng USD  tại các ngân hàng  thương mạiNhà nước phổ biến ở mức 3%/năm, trung và dài hạn 3,5 - 5%/năm; lãi suấtcho vay ngắn hạn bằng USD  của nhóm ngân hàng  thương mại  cổ phần  phổbiến ở mức từ 3 - 5%/năm, trung và dài hạn 4 - 6%/năm.

Ông Mai Huy Tân, Giám đốc  Công ty Cổ phần  Thực phẩm  Đức Việt chobiết: “Các doanh nghiệp  nhập khẩu  thích mua USD  hơn là vay từ ngân hàngvì lo ngại biến động tỷ giá, hơn nữa đến hạn trả nợ lại khó còn nguồnmua.”

Còn nếu doanh nghiệp  có nhu cầu mua thì tỷ giá cũng không “mềm.”“Các ngân hàng  thương mại  niêm yết tỷ giá với mức 17.800 đồng/USD nhưngcác doanh nghiệp  không thể mua được với giá này, ngân hàng  thường tínhthêm vài khoản phụ phí để đẩy giá mua USD  lên sát với thị trường  bênngoài. Chúng tôi  đang mua USD  của một ngân hàng  thương mại  có trụ sởtại Hà Nội với giá 18.200 đồng/USD,” ông Tân cho biết thêm.

Các doanh nghiệp  có USD  cũng không muốn bán USD  ra vì đến khi họ cầnthì không biết  mua ở đâu mà rủi ro về tỷ giá luôn rình rập. Còn nếu cầnVND thì họ có thể vay theo chương trình  hỗ trợ lãi suất với mức hỗ trợ4%.

Ông Nguyễn Thanh Toại, Phó Tổng Giám đốc  Ngân hàng  Á Châu (ACB) chobiết: “Với tỷ giá như hiện nay, các ngân hàng  hầu như không mua đượcngoại tệ, vì vậy cũng không có nhiều USD  để bán cho doanh nghiệp.”

Tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh, Giám đốc  nghiên cứu  của Chương trình  giảngdạy kinh tế  Fulbright cho rằng: “Không phải bây giờ mà tình trạng căngthẳng USD  đã xảy ra nhiều lần tại Việt Nam  từ năm 2008  tới nay. Vấn đềở đây là, VND đang được định giá quá cao, làm giảm sức cạnh tranh củahàng hóa Việt Nam  và có thể ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế.”

Theo tiến sĩ Tự Anh, nguyên nhân  của vấn đề trên là Việt Nam  đangtheo đuổi chính sách tỷ giá cố định hay còn gọi là neo tỷ giá. Tuynhiên, nếu Việt Nam  nâng tỷ giá sẽ làm thu nhập  thực tế tính theo USDcủa người dân  Việt Nam  xuống dưới 1.000 USD. Hơn nữa, nếu tỷ giá tăngsẽ làm các khoản nợ nước ngoài  của Việt Nam  trở nên lớn lên.

“Tuy nhiên, nếu giữ tình trạng này kéo dài sẽ rất bất lợi cho nềnkinh tế. Thị trường  ngoại hối bị đóng băng, nhà xuất khẩu  có ngoại tệnhưng không bán, nhà nhập khẩu  có nhu cầu nhưng lại không mua được.Trong khi đó, các hoạt động  sản xuất của Việt Nam  phụ thuộc nhiều vàonhập khẩu, nếu tình trạng này kéo dài có thể ảnh hưởng tới tăng trưởngkinh tế," tiến sĩ Tự Anh cho biết thêm.

Đi tìm giải pháp

Một số chuyên gia  kinh tế  cho rằng, có 2 giải pháp có thể khai thôngcho thị trường  ngoại hối. Thứ nhất là cho phép doanh nghiệp  được pháthành trái phiếu ngoại tệ  để huy động ngoại tệ  trôi nổi trong nền kinhtế và ngoại tệ  được coi là thừa của ngân hàng  thương mại.

Giải pháp thứ hai  là tạo cơ chế mua đứt bán đoạn thay cho tín dụngngoại tệ nhằm nâng cao tính chủ động của doanh nghiệp, ngân hàng  vàtính thị trường  trong quan hệ ngoại hối.

Tuy nhiên, những giải pháp trên có lẽ chỉ giải quyết tạm thời tronggiai đoạn trước mắt, còn về lâu dài, theo tiến sĩ Tự Anh,để giải quyếtvấn đề này, Việt Nam  cần có chính sách rõ ràng và nhất quán. Nếu kiênquyết giữ tỷ giá thì phải “bơm” USD  ra để “hạ nhiệt” thị trường, nhưngphải đề phòng khả năng thị trường  hiện nay như mảnh đất cằn thiếu nước,bơm ra bao nhiêu sẽ 'hút' hết bấy nhiêu. Tuy nhiên với lượng dự trữngoại tệ của Việt Nam  hiện nay thì hoàn toàn có thể làm được điều này.

Còn một cách khác là giảm giá từ từ VND và xem phản ứng của thịtrường, thu hẹp khoảng cách giữ thị trường  tự do và thị trường  chínhthức. Khi giảm giá VND, phải xem xét phản ứng thị trường, nếu thấy thịtrường ổn định thì dừng điều tiết.

Theo ông Cao Sỹ Kiêm, thành viên  Hội đồng tư vấn tiền tệ Quốc gia,nâng tỷ giá sẽ khuyến khích xuất khẩu  nhưng nâng lúc này là chưa có lợivì Việt Nam  vẫn đang nhập siêu  lớn.

Tuy nhiên, một số chuyên gia  kinh tế  khác thì cho rằng nâng tỷ giásẽ hạn chế được nhập khẩu, giảm tình trạng nhập siêu  hiện nay bởi ViệtNam vẫn đang nhập khẩu  nhiều mặt hàng mà trong nước cũng sản xuất được.Nếu hạn chế được nhập khẩu  thông qua công cụ tỷ giá thì có thể sẽ tạora thị trường  tốt hơn cho nhiều nhà sản xuất  trong nước.

Còn lời khuyên đối với doanh nghiệp  lúc này là hãy luôn “căng mắt”ra theo dõi tình hình và phải có phương án phòng ngừa rủi ro tỷ giá.

Ngân hàng Nhà nước  khẳng định, trong thời gian  tới sẽ tiếp tục điềuhành tỷ giá theo hướng ổn định, linh hoạt trên cơ sở cung cầu ngoại tệtrên thị trường, bảo đảm sự ổn định kinh tế  vĩ mô, hài hòa lợi ích cácchủ thể kinh tế  và sự bền vững của cán cân thanh toán quốc tế, bảo đảmviệc sử dụng ngoại tệ  cho các mục đích cần thiết, đáp ứng ngoại tệ  phụcvụ nhập khẩu  các mặt hàng thiết yếu trong nền kinh tế.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Đi tìm giải pháp cho thị trường ngoại hối này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Đi tìm giải pháp cho thị trường ngoại hối bạn tại đây.