Hôm nay (22/07), là thời điểm diễn ra nhật thực toàn phần dài nhất thế kỷ  21, với thời gian xảy ra nhật thực toàn phần cực đại là 6 phút 39 giây. Do không nằm trong vùng quan sát nhật thực toàn phần nên ở Việt Nam  chỉ có thể quan sát được một phần của hiện tượng thiên nhiên  kỳ thú này.

Chỉ được quan sát một phần

Các nhà khoa học  cho biết hiện tượng nhật thực diễn ra trong hôm nay sẽ kéo dài trong khoảng 6 phút 39 giây. Chính vì thế mà đây được xem là hiện tượng nhật thực dài nhất trong thế kỷ  21 bởi phải đến tận 123 năm sau này – tức vào ngày 13/06/2132 – loài người mới được chứng kiến một hiện tượng nhật thực khác có thời gian  dài hơn hiện tượng sẽ diễn ra trong ngày mai.

Nhật thực sẽ bắt đầu xảy ra lúc 23:58:18 ngày 21/7 tính theo giờ UTC – tức khoảng 06:58:18 giây tính theo giờ Việt Nam. Đến khoảng 02:35:21 giờ UTC – tức 09:35:21 giờ Hà Nội – sẽ xảy ra nhật thực toàn phần cực đại. 

Hiện tượng nhật thực ngày 22/7

Địa điểm sẽ được quan sát nhật thực toàn phần cực đại vào đúng thời điểm trên đây là đảo Bonin nằm ở phía Đông Nam Nhật Bản. Đảo Iwo Jima ở phía Bắc Nhật Bản  sẽ là nơi được quan sát toàn bộ hiện tượng nhật thực dài nhất thế giới  và gần đạt mức tối đa 6 phút 39 giây.

Sẽ chỉ có người dân  sống trong vùng hành lang hẹp trải dài từ Bắc Ấn Độ, Đông Nepal, Bắc Bangladesh, Bhutan, mỏm phía Bắc của Myanmar, vùng trung tâm  Trung Quốc  tới vùng biển Thái Bình Dương  gồm các đảo Ryukyu, Marshall và Kiribati là có thể được quan sát hiện tượng nhật thực toàn phần lần này. Theo một số các nhà khoa học  thì địa điểm tốt nhất để quan sát nhật thực toàn phần lần này là tại thành phố  Taregana (Ấn Độ).

Khu vực Đông Nam Á – trong đó có Việt Nam  – phần còn lại của Ấn Độ, Trung Quốc  và phía Đông Bắc vùng đảo Thái Bình Dương  gần sát Úc sẽ chỉ được quan sát hiện tượng nhật thực một phần trong ngày mai. 

Dải hành lang khu vực  sẽ được quan sát nhật thực.

Hà Giang sẽ là địa điểm  quan sát được hiện tượngnhật thực một phần lớn nhất tại Việt Nam  với tỉ lệ che lấp lên tới75,8%. Tiếp đến là Lào Cai (75%), Bắc Kạn (74,5%), Hà Nội(67,5%)...Càng về phía Nam, tỷ lệ này càng nhỏ: Cần Thơ (25,5%), Mỹ Tho(26%), TP HCM  (27,4%)...Chi tiết tỉ lệ các khu vực  được quan sát nhậtthực tại Việt Nam  cụ thể như sau.

Không được quan sát bằng mắt thường

Các nhà khoa học  cảnh báo tuyệt đối không được quansát trực tiếp  nhật thực bằng mắt thường hoặc thông qua các thiết bịquan sát như kính thiên văn, kính mắt thông thường hoặc ống ngắm máyảnh. Cho dù chỉ quan sát trong vài giây thôi nhưng người dân  cũng cóthể sẽ phải đối mặt với việc hỏng mắt, thậm chí là mù vĩnh viễn. 

Ánh sáng mặt trời không chỉ có cường độ lớn mà còntập trung rất nhiều yếu tố nguy hại mà mắt thường không thể quan sátđược – tia hồng ngoại và tử ngoại. Những yếu tố này có thể phá hỏngvõng mạc của người quan sát.

Bình thường võng mạc con người  không có khả năng cảmnhận đau đớn nên hầu như chúng ta sẽ không thể cảm nhận ngay lập tứctác hại của việc quan sát trực tiếp  nhật thực. Thường phải vài giờ sauđó những tác hại mới hiển hiện.

Để có thể an toàn khi quan sát nhật thực, cần có cáckính quan sát chuyên dụng. Nếu không có thể quan sát bằng các phươngpháp khác nhau như nhìn qua tấm phim  chụp XQ; dùng một tấm bìa khóetmột lỗ tròn hướng tấm bìa về phía mặt trời sao cho ánh sáng đi xuyênqua lỗ tròn. đặt một tờ giấy trắng phía dưới sao cho hình ảnh  mặt trờihiện thành một vòng tròn trên tờ giấy trắng. Khi hiện tượng nhật thựcdiễn ra chúng ta sẽ thấy đĩa mặt trời bị che khuất dần trên tấm giấytrắng. 

Một phương pháp khác cũng có thể sử dụng bằng cáchđặt một chiếc gương nhỏ dưới chậu nước sau khi hoà mực hoặc phẩm màu vànhìn hình mặt trời “dịu mát” đi qua chậu nước màu này. 

Nhật thực không gây ra sóng thần

Nhật thực toàn phần là một hiện tượng bình thườngcủa tự nhiên, không ảnh hưởng đến sức khoẻ con người, cây trồng cũngnhư làm ảnh hưởng đến cấu trúc địa tầng của Trái đất. Chính vì thế,những tin đồn cho rằng Nhật thực toàn phần lần này sẽ gây nên sóngthần, động đất… vẫn được các tin đồn phát tán trên mạng là sai sự thật.

Các nhà khoa học  từ lâu cũng đã khẳng định rằng mặttrăng hay các hiện tượng như nhật thực nguyệt thực không thể gây nênđộng đất cho dù nó có kéo dài trong bao lâu đi chăng nữa. Cho đến nay mặt trăng mới chỉ được biết đến là có thể gây nên hiện tượng thủy triều.Trong trường hợp xảy ra nhật thực khả năng có thể xảy ra nhất là sóngbiển có thể cao hơn ngày bình thường một chút. Đây chính là nguyên nhânkhiến xuất hiện không ít tin đồn về việc nhật thực có thể gây ra sóngthần.

Dưới góc độ khoa học, hiện tượng nhật thực, đặc biệtlà nhật thực toàn phần rất có ý nghĩa vì đây là cơ hội để các nhà khoahọc nghiên cứu  lớp khí quyển (sắc cầu) của mặt trời mà bình thường rấtkhó quan sát và nghiên cứu.

Ngoài ra, đây cũng là cơ hội để kiểm tra những tínhchất của lý thuyết tương đối rộng của Einstein bằng cách quan sát sựthay đổi vị trí biểu kiến của ngôi sao  ở vị trí gần mặt trời trong mỗikỳ nhật thực.

Một số nhà thiên văn còn tìm kiếm  những thiên thểnhỏ gần mặt trời, bên trong quỹ đạo của sao Thủy. Đài quan sát khônggian SOHO đã từng phát hiện ra một số sao chổi trong quá trình tiến sátmặt trời.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Việt Nam đón nhật thực toàn phần dài nhất thế kỷ 21 này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Việt Nam đón nhật thực toàn phần dài nhất thế kỷ 21 bạn tại đây.