Khả năng một đợt sóng thần  lớn từ Thái Bình Dương  đến khu vực  bờ biển phía Tây Hoa Kỳ  có thể lớn hơn những suy nghĩ trước đây, theo nghiên cứu  mới về những bằng chứng địa lý dọc theo Vịnh Alaska.

Nghiên cứu mới cho thấy những đợt sóng thần  trong tương lai sẽ đạt đến mức độ lớn hơn nhiều so với sóng thần  năm 1964 do động đạt tại Alaska. Những con số chính thức về số lượng  tử vong do biến cố động đất  năm 1964 là 130: 114 người tại Alaska và 16 người tại Oregon và California. Sóng thần  trực tiếp  giết 35 người và gây ra nhiều thiệt hại tại Alaska, British Columbia, và khu vực  Hoa Kỳ  Thái Bình Dương.

Động đất Alaska năm 1964 – trận động đất  lớn thứ hai  trong lịch sử  với cường độ 9,2 – đã tạo ra một loạt những đợt sóng khổng lồ  cao đến 12,7 mét tại khu vực  Vịnh Alaska và 52 mét tại Vịnh Shoup tại Valdez Arm.

Nghiên cứu nhận định rằng nứt gẫy với diện tích lớn hơn khu vực  nứt gẫy năm 1964 có thể tạo ra một đợt sóng thần  lớn hơn nhiều. Hệ thống  cảnh báo đã sẵn sàng tại vùng bờ biển phía Tây nhưng các phát hiện cho thấy vẫn cần xem xét lại các kế hoạch  sơ tán trong khu vực  này.

Nhóm nghiên cứu  từ Đại học  Durham, Anh Quốc, Đại học  Utah và Công ty  tư vấn Plafker Geohazard, đã đo quy mô của các trận động đất  trong 2000 năm trở lại đây sử dụng các mẫu vật từ tầng đất cái và trầm tích tại các địa điểm  dọc theo bờ biển Alaska. Nhóm nghiên sử dụng phương pháp cácbon phóng xạ để xác định niên đại của các lớp than bùn và trầm tích, đồng thời phân tích  sự phân bố của bùn, cát, và than bùn bên trong. Các kết quả cho thấy động đất  trong khu vực  này có thể làm nứt gẫy một phạm vi bờ biển và đáy biển lớn hơn những suy nghĩ trước đây.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí  Quaternary Science Reviews và do Quỹ khoa học  quốc gia, NASA và Cơ quan  khảo sát địa lý Hoa Kỳ  tài trợ. Các kết quả cho thấy tác động tiềm tàng của sóng thần  tạo ra có thể lớn hơn đáng kể so với việc đoạn dài 80km năm 1964, và đoạn Yakataga liền kề dài 250 km cùng nứt gẫy một lúc.

Tác giả chính, giáo sư Ian Shennan, thuộc Khoa địa lý Đại học  Durham, cho biết: “Những mẫu vật của chúng tôi  cho thấy khu vực  bị ảnh hưởng của những trận động đất  trước đây lớn hơn 15% so với biến cố năm 1964. Bằng chứng lịch sử  về nứt gẫy địa tầng trên diện rộng và cùng một lúc trong khu vực  Alaska có ý nghĩa quan trọng  đối với khả năng sóng thần  của Vịnh Alaska và khu vực  Thái Bình Dương. “

“Các lớp than bùn cung cấp một bức tranh rõ ràng về điều gì đãxảy ra. Dữ liệu  của chúng tôi  chỉ ra rằng hai trận động đất  lớn đã xảyra tại Alaska trong 1500 qua, và các phát hiện cho thấy một trận độngđất lớn hơn và một đợt sóng thần  có sức tàn phá khủng khiếp hơn biến cố1964 là một điều hoàn toàn có thể xảy ra trong tương lai. Khu vực  nàyđã từng gánh chịu một trận động đất  lớn kèm sóng thần  trước đây, vàbằng chứng của chúng tôi  chỉ ra rằng những nứt gẫy nhiều hơn và rộnghơn có thể xảy ra”.

Sóng thần có thể được tạo ra do sự chuyển dịch các dòng nước mộtcách nhanh chóng khi đáy biển nâng lên hoặc lún xuống do chuyển độngcủa vỏ Trái Đất gắn liền với các trận động đất. Tính chất nông của đáy biển ngoài khơi Alaska có thể tăng sức tàn phá của một đợt sóng thần  Thái Bình Dương.Động đất rất khó để dự đoán trong khu vực  này, nơi chuyển giao giữa haiđứt đoạn địa tầng, đứt đoạn Fairweather, và khu bực Aleutian. Năm 1899và 1979, những trận động đất  lớn xuất hiện trong khu vực  nhưng khônghình thành sóng thần  vì đứt gãy nằm bên dưới lòng đất chứ không phảiđáy biển.

Giáo sư Ron  Bruhn từ Đại học  Utah cho biết: “Nếu một trậnđộng đất lớn hơn xảy ra trong khu vực  này, kích thước  có thể của sóngthần sẽ lớn hơn đáng kể so với năm 1964, vì động đất  nhiều nứt gẫy cóthể làm dịch chuyển vỏ lục địa nông của tiểu địa tầng Yakutat”.

“Trong trường hợp nhiều nứt gẫy, năng lượng được truyền cho sóngthần sẽ lớn hơn và sóng thần  sẽ đi xa hơn. Ngoài những cộng đồng  nhỏgần nguồn sóng thần, những khu vực  xa hơn như Đông Nam Alaska, BritishColumbi, và khu vực  bở biển phía Tây Hoa Kỳ  từ Washington  đếnCalifornia cũng sẽ bị ảnh hưởng”.

Hệ thống cảnh báo đã sẵn sàng tại khu vực  bờ biển phía Tây Hoa Kỳ  vàHawaii từ đợt sóng thần  quần đảo Aleutian năm 1946. Đã có những cảitiến đáng kể sau vụ động đất  năm 2004 dưới Ấn Độ  Dương gây nên đợt sóng thần  khủng khiếp nhất trong lịch sử, lấy đi sinh mạng của hơn 230.000 người. Giáo sư Shennan cho biết:“Động đất có thể xảy ra bất cứ lúc nào bất kể ngày hay đêm, và đó làmột thách thức lớn cho những người lên kế hoạch  khẩn cấp. Một đợt sóngthần trong khu vực  này có thể gây ra thiệt hại to lớn về người và củatừ Alaska đến California và xa hơn nữa; năm 1964 tác động của sóng thầnđã lan  đến tận phía Nam California”.

Tiến sĩ George  Plafker thuộc Công ty  tư vấn Plafker Geohazard cho biết: “Mộttrận động đất  lớn chưa chắc đã tảo a một đợt sóng lớn. Độ cao của sóngthần phụ thuộc vào độ sâu của biển, và số lượng  chỗ trượt và chỗ lúncủa các đứt gãy, và tất cả các yếu tố này biến đổi đáng kể theo đợtsóng”.

“Sóng thần sẽ xuất hiện trong tương lai. Còn nhiều vấn đề về cảnbáo và sơ tán một số lượng  dân cư đông đúc nhanh chóng và an toàn. HoaKỳ có hệ thống  cảnh báo rất tất nhưng nhận thức của người dân  còn hạnchế”.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Nguy cơ sóng thần tại bở biển phía Tây Hoa Kỳ này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Nguy cơ sóng thần tại bở biển phía Tây Hoa Kỳ bạn tại đây.