Nhâmnhi chén rượu khi màn đêm đã trùm lên dãy núi sau nhà, già Kpá Thurbảo: “Theo hủ tục của một số dân tộc  ít người ở Tây Nguyên, những đứatrẻ sinh ra không có cha là trẻ không bình thường, sẽ gây tai họa cholàng như ốm đau, dịch bệnh, hạn hán, thất mùa nên phải loại trừ bằngcách lấy chân đạp hay đổ rượu vào miệng, mũi cho trẻ ngạt chết rồi đemchôn...Cũng như vậy, những trẻ có mẹ không may chết sớm thì cũng làmcho chúng chết rồi chôn theo mẹ để nó được bú sữa. Chuyện vô lý và ácnhư vậy mà bây giờ vẫn còn nhiều người tin. Mình nghe ở đâu xảy rachuyện ấy là tới can ngăn, khuyên giải họ đừng làm ác. Bây giờ thì dânlàng đã nghe ra, nhưng chưa phải đã dứt hẳn đâu...” .

“Phật sống”  giữa đại ngàn

Một chiều mưa bão đầytrời, từ thành phố  Pleicu (Gia Lai), chúng tôi  vượt hơn 100 cây số tìmvề làng Đăk Pơnan, xã Kon Thụp. Đón chúng tôi  trong căn nhà  tranh giữarừng núi hiu hắt là anh Pyưi-Hmoch. “Chuyện con bé Py Yo Rong ấy à, cáitên đó do vợ chồng mình đặt đó. Mẹ nó là Tol, người làng Đắk Hrê, bịbệnh phong. Sinh nó được 3 tháng thì kiệt sức, dân làng sợ không cho ởchung trong làng nữa. Bị xua đuổi, anh chồng Chhui mới làm cái xe đẩytuốt vô rừng, cách làng hơn 6 giờ đi bộ, định để hai mẹ con ở một mìnhtrong cái chòi canh rẫy. Nhưng chưa đến nơi thì người phụ nữ  đã ngấtđi, bên cạnh đứa bé đỏ hỏn, tay chân bé tí teo, cái đầu thì bự chảng,thân hình lại còng kheo như con khỉ trên rừng. Người chồng kéo xe thêmmột đoạn thì bỏ lại giữa rừng.

Hồi sau người phụ nữtỉnh lại, bò xuống bám vào càng xe, chân cô ấy không thể bước nổi, đứabé cũng không còn sức để khóc... Mình chạy đến hỏi han bệnh tình nhưngkhông thể giúp được gì.  Quay trở lại làng thì xaquá, mà cô ấy cũng không dám, vì sợ làng hại cả đứa bé. Vật vã đến gầnsáng thì cô gái  gục xuống, tắt thở. Rạng sáng, người chồng trở vào chôncất vợ và định chôn cả con. Mình năn nỉ mãi anh chồng mới đồng ý chođứa bé mang về nuôi.

Thế là mình cõng nóbăng rừng chạy một hơi tới khuya mới về đến nhà, gọi vợ cùng đốt lửasưởi ấm, đút nước cho nó uống. Đến trưa hôm sau, nó tỉnh lại. Mấy ngàysau nữa, nó bắt đầu uống sữa, uống như con voi rừng. Rồi da thịt nó dầnhồng ra nhưng tay chân thì vẫn không động đậy được...”.

Kể đến đây, giọngPyưi chùng xuống. Hmoch tiếp lời chồng: “Thấy nó chóng ăn, chóng lớn vợchồng mình mừng lắm, suốt ngày đêm thay nhau canh không dám đi ngủ, cònmấy cặp gà mình cũng bán đi mua sữa cho nó bú. Nhưng đúng 15 ngày sauthì da thịt đứa nhỏ tự dưng tím tái. Coi bề không ổn, chồng mình lậptức lấy xe máy  chở nó ra nhà thờ  An Mỹ (huyện Đăk Đoa) nhờ các xơ ở đâyxem giúp bệnh gì. Sau khi sơ cứu, xơ Y Pơnh lấy thêm mấy tấm chăn quấnđứa bé lại, trùm áo mưa, rồi ngồi lên sau yên xe, bảo chồng mình chởngay về Trung tâm  nuôi dạy trẻ mồ côi Vinh Sơn 1 (phường Thống Nhất,thị xã Kon Tum, tỉnh Kon Tum), cách đó độ 80 cây số để có điều kiệnchăm sóc tốt hơn...”.

Tôi tìm đến Trung tâmVinh Sơn 1. Xơ Y Blưih, người trực tiếp  đón nhận và chăm sóc bé Py YoRong bồng ra một đứa trẻ bụ bẫm, khoe rằng: “Cháu đây, ngoan lắm, cứ búno là ngủ, mới hơn 7 tháng tuổi đã nặng gần chục ký. Vậy mà suýt chútnữa đã “làm ma” vì một hủ tục chôn con theo mẹ như bao đứa trẻ bất hạnhkhác...”.

Câu chuyện cứu ngườicủa đôi vợ chồng trẻ, nghèo khó phải làm lụng tất bật mới đủ nuôi 4 đứacon, mà đứa nhỏ nhất vẫn còn bồng trên tay, giờ đã lan  truyền khắp làngĐăk Pơnan và Trung tâm  Vinh Sơn 1. Nhiều người biết chuyện đến thămcháu rồi đòi gặp vợ chồng Pyưi- Hmoch, họ gọi anh là “Phật sống”.

Nhưng Pyưi rất ngạigặp mọi người, anh nói: “Chuyện bình thường thôi mà. Cái tai mình nghe,con mắt mình thấy người ta có hoàn cảnh  như vậy thì làm sao bỏ quađược. Hiện thời mình đang làm khai sinh cho đứa nhỏ, xong sẽ đem về làmcon. Nhà mình nghèo lắm nhưng sẽ cố lo cho nó không thua sút ai”.

Đứa bé có tên “Moi từ dưới đất lên”

Rời Trung tâm  VinhSơn 1, tôi quay lại huyện Chư Sê (Gia Lai), nơi mà câu chuyện về một bégái tên Rơ Mach Quai (tiếng dân tộc  Gia Lai có nghĩa là “Moi từ dướiđất lên” - PV) đã gây xúc động cho nhiều người. Hài nhi bị chính bàngoại của mình chôn sâu dưới 7 tấc đất gần cả đêm, đã được ông KpáThur, già làng Hồ Lao, xã Chư Pơng (Chư Sê) phát hiện và cứu sống.

Nhà già Thur nằm sâutrong sườn núi, phía trước là cánh rừng cao su bạt ngàn. Già giục thằngcon đuổi bắt gà làm cơm đãi khách từ xa mới đến. Sau mấy chén thù tạc,già cởi tấm lòng: “Một buổi sáng trời mù sương, tôi vừa từ chòi canh càphê ở làng Hồ Bi bên cạnh về tới nhà thì nghe vợ Rơ Mach Plăk báo tincon Kpui H’Bien trong làng vừa sinh. Linh tính có chuyện không lành nêntôi hộc tốc qua đó, thấy nó đang nằm hơ lửa. Hỏi sao lại đốt lửa, nónói bị bệnh. Dò hỏi một lúc thì tôi biết nó vừa sinh con hồi đầu hôm,nhưng tìm trong nhà lại không thấy đứa bé nào. Nhớ lại chuyện chồng nóđã mất mấy năm, nay nó lại sinh con, chắc là sợ mang tai tiếng nên đãđem đứa bé đi chôn sống...

Nghĩ đến đó, tôi vộikêu vợ chia nhau tìm kiếm. Chừng nửa tiếng dò tìm quanh khu vườn phíasau nhà nó tôi phát hiện một hố đất còn tươi, bèn lấy cuốc bổ lên.Xuống mấy lớp đất thì tay tôi đã run cầm cập, vì sợ trúng đứa bé, nênquăng cuốc sang bên, hai vợ chồng dùng tay đào. Mãi đến khi mấy đầungón tay đã rướm máu thì lộ ra tấm lưng một đứa trẻ sơ sinh được quấnsơ sài bằng một tấm vải ngang bụng. Moi lên thì thấy một bé gái  còndính nhau thai, khắp người tím tái, tay chân lạnh như đá nhưng vẫn cònhơi thở.

Tôi biểu vợ mang nóvề hơ lửa và lấy nước ấm lau, còn mình chạy bộ băng rừng ra tiệm thuốctây mua quần áo, bông gòn, sữa hộp về, vì đinh ninh là số mạng nó cònlớn, không chết được. Vợ chồng chăm mãi từ sáng đến hơn 2 giờ chiều thìmôi nó động đậy, rồi khóc ré lên. Tôi la lên “sống rồi”, còn bà vợ mừngquá cũng khóc hu hu...”.

Vợ chồng già Thur đãnhận đứa bé ấy làm con nuôi và đặt tên là Rơ Mach Quai (“Rơ” là lấytheo họ vợ của già Thur, vì người Gia Rai có tục đặt tên con theo họmẹ, còn “Mách Quai” có nghĩa “Moi từ dưới đất lên”. Hai ông bà đã cócháu nội, ngoại đầy đàn giờ lại tíu tít “chăm con mọn”.

Già Thur khoe: “Mỗitháng phải đến 5-6 hộp sữa bự chảng mới đủ cho vào cái mồm nó. Mình đãlần hồi bán 2 con dê lớn được 600.000 đồng, 3 con dê nhỏ 550.000 đồng,thêm 1 “bò em” (bò lứa thứ hai  - PV) 4.000.000 đồng để mua sữa, nhờ vậymà nó mới được như ngày nay”.

Bé Quai giờ đã lên 6.Em luôn ngồi trong lòng già Thur khi ông trò chuyện với tôi. Đôi mắtQuai tròn xoe, hết nhìn tôi lại ngó bố nuôi hóng chuyện.

Bà Rơ Mach Plăk, vợgià Thur vừa nấu xong nồi cháo gà bưng lên mời khách, rồi múc một tôthật to, tay đút cho Quai, miệng nói: “Cái số con bé sinh ra làm con vợchồng tôi sao ấy, bị chôn sâu cả mấy tấc đất, qua gần cả đêm mà vẫnsống. Từ ngày có nó, vợ chồng tôi vui lắm, thấy mình như trẻ lại...”.

Chỉ còn 4 mùa rẫy nữalà già Thur đã tròn 82 tuổi. Đi nhiều nơi, cộng với hơn 20 năm được suycử làm già làng, già Thur có cả một “kho” chuyện về hủ tục chôn trẻcon, mà ông gọi là hủ tục “năh tui mĩh” (đọc theo tiếng phổ thông là“năn tui mí”- PV) xảy ra trong đồng bào dân tộc  ít người vùng TâyNguyên.

Già Thur cứ kể hếtchuyện nọ sang chuyện kia, cho đến giáp 10 ngón trên 2 bàn tay  ông,trong số đó chỉ có 3 trường hợp may mắn phát hiện kịp thời và cứu đượcđứa bé.      

Đêm dần khuya, vợchồng già Thur vừa trò chuyện với tôi vừa dán mắt vào màn hình, xem mộtbộ phim  kinh dị từ đầu đĩa DVD. Thuer, con trai  út của già mới ngoài 20tuổi đã có 2 đứa con, đứa lớn lên 7, hỏi tôi thích phim, nhạc gì sẽ mởcho xem. Rồi nó đọc cho cả 2 số điện thoại, dặn: “Có chuyện cần gặp ônggià thì cứ a lô, em sẽ chuyển máy, khỏi phải đi lại mất công”.

Tôi cảm ơn nó mà lòngvừa mừng, vừa lo. Mừng cho buôn làng xa xôi giờ đã có điện thắp sáng,có điện thoại  bàn, điện thoại  di động liên lạc khắp nơi. Nhưng lạikhông hiểu sao, sự hiện diện của cuộc sống  hiện đại vẫn chưa đẩy lùiđược nếp nghĩ lạc hậu như thủa hồng hoang...

Bạn có ý kiến gì về bài viết Chuyện về những đứa trẻ được moi lên từ đất này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Chuyện về những đứa trẻ được moi lên từ đất bạn tại đây.