Quan niệm thông thường cho rằng những động vật đầu tiên tiến hóa từ biển.

Hiện các nhà khoa học  nghiên cứu  những mẫu vật đá cổ đại tại phía Nam Trung Quốc  đã phát hiện rằng những hóa thạch động vật đầu tiên được bảo tồn trong trầm tích của một hồ cổ đại. chứ không phải trong trầm tích biển như những suy nghĩ trước đây.

Những phát hiện mới này không chỉ đưa ra câu hỏi  về nơi sinh sống của những động vật sớm nhất, mà đồng thời những yếu tố này dẫn đến sự tiến hóa của động vật.

Trong khoảng 3 tỷ năm, những dạng sống đơn bào ví dụ như vi khuẩn thống trị hành tinh  của chúng ta. Sau đó, khoảng 600 triệu năm trước, những động vật đa bào đầu tiên xuất hiện và đa dạng hóa một cách nhanh chóng.

Những hóa thạch lâu đời nhất được biết đến năm tại Doushantuo Formation tại phía Nam Trung Quốc. Những hóa thạch này không có các mẫu vật trưởng thành mà thay vào đó rất nhiều hóa thạch có vẻ như là những phôi rất nhỏ.

Nhà nghiên cứu  Tom  Bristown, hiện thuộc Học viện công nghệ  California tại Pasadena, cho biết: “Phát hiện bất thường đầu tiên của chúng tôi  trong khu vực  này là sự phong phú của một khoáng chất đất sét gọi là smectile. Trong đá với niên đại lâu đời như thế này, smectite thường chuyển hóa thành một dạng đất sét khác. Tuy nhiên, smectite trong những khối đá tại phía Nam Trung Quốc  không trải qua quá trình chuyển hóa đó và có tính chất hóa học cần đến điều kiện nhất định để loại smectite này có thể hình thành – những điều kiện thường thấy ở những hồ mặn và kiềm”.

Các nhà nghiên cứu  thu thập hàng trăm mẫu đá từ một số địa điểm  ở phía Nam Trung Quốc. Tất cả các phép phân tích  đều cho thấy những mẫu vật này không phải là trầm tích biển.

Các nhà khoa học  nghiên cứu  Doushanto Formation dọc theo một nhánh sông tại khu vực  Yangtze Gorges, phía Nam Trung Quốc. (Ảnh: M. Kennedy, UC Riverside)

Bristow cho biết: “Thêm vào đó, chúng tôi  chỉ phát hiện smectite ở một số địa điểm  nhất định phía Nam Trung Quốc, và chúng không hoàn toàn giống nhau như trong trầm tích biển. Gộp lại với nhau các bằng chứng cho thấy những động vật này sống trong môi trường  hồ”.

Phát hiện này đưa ra những câu hỏi  về việc làm  thế nào và tại sao những động vật này xuất hiện.

Nhà nghiên cứu  Martin Kennedy, một nhà địa chất học tại Đại học  California, Riverside, cho biết: “Thật bất ngờ rằng những hóa thạch đầu tiên này không đến từ trầm tích biển”.

Ông giải thích: “Hồ thường là những môi trường  sống ngắn hạn hơn vàkhông ổn định bằng biển trên bề mặt Trái Đất. Do đó thật đáng ngạcnhiên rằng bằng chứng đầu tiên về động vật mà chúng tôi  phát hiện đượclại có mối liên hệ với hồ, môi trường  sống có nhiều biến đổi hơn biển.Các nhà khoa học  luôn cho rằng sự xuất hiện đầu tiên của động vật phảitrong môi trường  ổn định nhất và ôn hòa nhất”.

Vẫn có khả năng rằng các hóa thạch động vật với niên đại tươngtự hoặc thậm chí lâu đời có nguồn gốc biển vẫn chưa được phát hiện ra. Tuy nhiên, ít nhất nghiên cứu  này khẳng định rằng “độngvật đã có khả năng đối phó với sự biến đổi như trong môi trường  hồ.Điều này cho thấy phản ứng tiến hóa của chúng nhanh hơn nhiều so vớicác dự đoán, và những loài động vật sớm nhất có độ đa dạng hóa lớn hơnnhững gì chúng ta tưởng tượng”.

Nếu động vật thực sự phát triển ở hồ đầu tiên, một khía cạnh của môitrường hồ có thể đã thúc đẩy sự tiến hóa của chúng đó là không khí cóthể dễ dàng xâm nhập vào hồ do chúng thường nông hơn rất nhiều so vớibiển.

Kennedy phát biểu trên LiveScience: “Lời giải thích phổ biếnnhất cho sự tiến hóa ở động vật liên quan đến ựu tăng oxy trong khíquyển của Trái Đất. Rất có thể hồ là môi trường  sống đầu tiên hưởng lợitừ hiện tượng tăng oxy này”.

Nghiên cứu được công bố chi tiết trên tạp chí  Proceedings of the National Academy of Sciences ngày 27 tháng 7.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Hóa thạch động vật lâu đời nhất này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Hóa thạch động vật lâu đời nhất bạn tại đây.