Một nhóm nhà khoa học  hàng đầu về máy tính, trí thông minh  nhân tạo và nghiên cứu  robot vừa dự hội thảo do Hiệp hội  Vì sự tiến bộ của trí thông minh  nhân tạo (AAAI) tổ chức ở Monterey Bay, California (Mỹ). Họ thấy cần lên tiếng về việc liệu có nên đặt ra những giới hạn cho các nghiên cứu. Lo ngại này là có thật trước nguy cơ con người  không còn kiểm soát được hệ thống  máy thông minh  hiện đang gánh vác một phần rất lớn công việc  của xã hội  loài người, từ phát động chiến tranh  đến thuyết phục khách hàng  qua điện thoại.

Robot tự sạc điện

Chủ trì hội thảo là tiến sĩ Eric Horvitz, chủ tịch  AAAI và là nhà nghiên cứu  từng làm việc  cho Microsoft. Horvitz tin rằng việc đối phó với các máy móc siêu thông minh  và những hệ thống  trí tuệ nhân tạo siêu cấp đã đến lúc không chỉ là đề tài của phim  khoa học  viễn tưởng nữa. “Có điều gì đó mới mẻ đã xảy ra trong vòng 5-8 năm qua” - tiến sĩ Horvitz nhận định.

Tháng trước, nhóm nghiên cứu  Willow Garage ở Thung lũng Silicon (Mỹ) đã cho ra mắt một robot biết tự định hướng tới mức gần hoàn chỉnh. Những thành viên  của nhóm nghiên cứu  cho biết robot PR2, ở giai đoạn thử nghiệm, có thể di chuyển với tốc độ 2km/g, tự mở và đi qua mười cánh cửa rồi tự cắm sạc điện trong gần một giờ. Với những ai muốn thuê người giúp việc nhà, những động tác đó có thể không quá ấn tượng, nhưng với các nhà khoa học, đó là cả một bước tiến lớn bởi PR2 là robot đầu tiên có khả năng thực hiện một loạt hành vi phức tạp trong một môi trường  thật.

Cách đây không lâu, giáo sư Henry  Markram, thuộc dự án Blue Brain, từng tuyên bố trong một hội thảo ở Oxford (Anh) rằng các nhà khoa học  sẽ có khả năng tạo ra não nhân tạo trong mười năm tới. Công việc  của Blue Brain “khám phá những bí ẩn của chức năng và mất chức năng của bộ não”, nhằm giúp con người  chẩn đoán và điều trị cho “2 tỉ người trên thế giới  bị ảnh hưởng bởi các bệnh rối loạn thần kinh”. Tuy nhiên, trang Blorge.com đặt câu hỏi: liệu bộ não nhân tạo có thể được sử dụng vào các mục đích nào khác hay không?

Nguy cơ có thật

Một khía cạnh đáng sợ khác là virus  máy tính  thông minh. Tạp chí  New Scientist đưa ra ví dụ về các phần mềm độc hại có thể sao chép “hành vi kỹ thuật  số” của con người. Theo đó, những kẻ chuyên ăn cắp thông tin  cá nhân  có thể cấy một loại virus  vào điện thoại  di động của người khác để theo dõi tin nhắn, email, giọng nói, nhật ký hộp thư thoại và các chi tiết khác về nhân thân người sử dụng  rồi sau đó nhái lại hoặc dùng chúng cho các mục đích bất chính. Hầu hết các nhà nghiên cứu  đều cho rằng việc đó là hoàn toàn trong tầm tay. “Nếu chúng ta làm được, bọn tội phạm cũng làm được” - Tom  Mitchell, thuộc ĐH Carnegie Mellon (Mỹ), thừa nhận.

Theo các nhà khoa học, mặc dù vẫn còn lâu con người  mới tạo ra được máy tính  thông minh  như người, nhưng các tiến bộ kỹ thuật  đã và đang buộc nhân loại  phải học cách sống với những cỗ máy được tạo ra để bắt chước chính mình. Một mối nguy nữa là những hệ thống  thông minh  nhân tạo một khi lọt vào tay các tổ chức tội phạm có thể bị khai thác cho những mục đích bất chính.

Ngoài ra, sự phát triển của máy móc thông minh  còn đe dọa công ăn việc làm  của con người  khi các phát minh như xe hơi tự điều khiển, phần mềm trợ lý và robot thực hiện dịch vụ  quản gia không còn là điều quá xa vời.

Một trong số 28 máy bay không người lái Reaper - Ảnh: wordpress.com

Ngày 27-7, tạp chí  Computer  World  dẫn báo cáo “Kếhoạch về hệ thống  máy bay không người lái giai đoạn 2009-2047” củakhông quân Mỹ cho biết đến giữa thế kỷ  21, quân đội  nước này sẽ pháttriển hệ thống  máy bay không người lái “thông minh” đến mức có thể tựquyết định có tấn công  hay không một mục tiêu cụ thể.

Theo New York  Times, những máy bay tiêm kích khôngngười lái đã được Mỹ sử dụng lần đầu tiên tại Bosnia và Kosovo vàonhững năm 1990 và phi đội bay này tăng nhanh trong vài năm trở lại đâyvới 195 máy bay Predator trị giá 4,5 triệu USD/chiếc và 28 chiếc Reaperthế hệ mới, với khả năng mỗi ngày thực hiện 34 chuyến bay tuần tra ởIraq và Afghanistan so với 12 chuyến vào năm 2006.

Nhưng ngoài việc góp sức cùng quân đội  Chính phủPakistan tiêu diệt các phần tử Taliban ở vùng Swat vừa qua, trí tuệ củanhững cỗ máy giết người tự động này lại gây ra nhiều lo ngại và chỉtrích khi các đợt oanh kích tại Pakistan đã làm không ít dân thườngthiệt mạng, như đợt tấn công  hồi tháng 5  vừa qua phía Mỹ thừa nhận đãgiết chết 26 thường dân.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Mơ và lo về trí thông minh nhân tạo này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Mơ và lo về trí thông minh nhân tạo bạn tại đây.