Theo bác sĩ Đặng NgọcThạch, khoa tâm lý bệnh viện  Nhi Đồng II thì “Bé sinh ra sau 5 - 10phút mà vẫn chưa khóc thì phải được cấp cứu liền nếu không sẽ dẫn đếntình trạng chết não, để lại những di chứng ghê gớm như chậm pháttriển…”.

3 tháng đầu đời

Để bé phát triển ngônngữ tốt trong 3 tháng đầu đời, ta nên trò chuyện với bé. Thời gian  nàymắt bé chưa nhìn xa được nên cần áp sát bé khi nói chuyện, để bé cảmnhận được khuôn mặt của bố mẹ. Đừng nghĩ rằng bé không biết  gì, thật sựbé nghe hết, thậm chí bé cảm nhận được hơi ấm của người thân, điều nàygiúp bé có cảm giác an toàn.

3 tháng tiếp theo

ngôn ngữ của bé đượcthể hiện qua khả năng vận động. Lúc này tay chân bé rất linh hoạt, bàntay có thể mở ra, bé có thể lật và khi chúng ta nói chuyện bé quay đầulại, miệng lúc nào cũng “ư ư, a a”…

Đây là lúc mẹ cần tròchuyện nhiều hơn với bé, đặc biệt là lúc bé bú để kích thích các giácquan của bé, giúp bé phát triển ngôn ngữ  tốt nhất. Ngoài ra bé còn rấtthích các giai điệu. Những câu hát của mẹ trong 6 tháng đầu rất có íchcho bé, bé cảm nhận được xúc cảm của mẹ qua từng câu hát.

Giai đoạn 6 - 9 tháng

Tiếng nói của bé bắtđầu được định hình. Bé có thể bập bẹ các từ “ba, bà, ma, da…”. Khichúng ta nói chuyện, bé lắng nghe  và ư ư, a a theo. Bé biết gây chú ýbằng cách khóc, cười khi nhận ra mẹ…

Đa số các bà mẹ bốntháng sau khi sinh là phải tất tả đi làm, vì thế mà thời gian  bên bé bịthu hẹp lại, nên cần tạo lập mối quan hệ  mẹ con thật bền vững qua nhữngcâu hát, lời ru, những trò chơi đơn giản… hay trò chuyện với bé bất kểthời gian nào. 

Giai đoạn 9 - 12 tháng

Bé bắt đầu nói nhữngtừ quen thuộc đầu tiên (tên người hoặc con vật), bé hiểu những từ đơngiản, có thể bắt chước những cử động của nét mặt… Cần nhớ rằng trongnhững tháng đầu đời, vận động rất tốt cho sự phát triển trí não của bénói chung và khả năng nói của bé nói riêng. Vì thế khi bé có khả nănglàm gì cứ để bé tự làm, đừng quá lo sợ làm thay cho bé, điều này hạnchế khả năng sáng tạo cũng như tạo cho bé tính ỷ lại.

Những năm đầu đời não bé phát triển rất nhanh, chỉ trong vòng 3 năm đã phát triển từ 25% lên đến 90% so với não người lớn.

Giai đoạn 12 - 24 tháng

Trẻ rất thích nóichuyện, biết dùng ngôn ngữ  cơ thể để thể hiện cảm xúc bản thân  (chỉtrỏ, nháy mắt, lắc đầu, gật đầu…) và là một bậc thầy “bắc chước”. Giaiđoạn này trẻ chỉ nghe thấy và ứng dụng chứ hoàn toàn chưa hiểu đượcnhững gì chúng nói. Vì thế chúng ta cần cẩn trọng trong giao tiếp,tránh tình trạng bé bắt chước những lời nói không hay.

Nếu khả năng ngôn ngữcủa bé phát triển tốt ở những tháng đầu đời, bước sang 2-3 tuổi vốn từcủa bé sẽ tăng đến chóng mặt. Bé nói được những câu đơn giản, giao tiếpvới mọi người xung quanh, biết nhịp điệu của bài hát.

Ngược lại, nếu bé cónhững biểu hiện khác thường như ít vận động, chậm nói (7 tháng chưalật, 10 tháng chưa ngồi, không đứng chựng lúc 14 tháng, không chỉ đồvật lúc 15 tháng và không đi trong 18 tháng, không bập bẹ lúc 10 tháng,2 tuổi vẫn chưa nói được từ đơn, 3 tuổi chưa nói được câu đơn giản…)thì ba mẹ nên đưa bé đến bác sĩ để khám và tư vấn.

Theo Bác sĩ Thạch,hầu hết trẻ biết nói sau 14 tháng nhưng cũng có trẻ nói sớm hơn (9tháng) và cũng có thể trễ hơn (nhưng không vượt quá 18 tháng). Vấn đềnày phụ thuộc vào yếu tố gia đình  cũng như sự phát triển của trẻ  (sinh non, sinh muộn…)

Có một chi tiết kháthú vị mà các bố mẹ cần lưu tâm đó là ở giai đoạn từ 0 - 6 tháng tuổi,tất cả các bé đều có chung một sở thích: Đưa bất cứ đồ vật nào có đượcvào miệng.

Đây được xem là mộtphản xạ tự nhiên  mà theo một nhà phân tâm học người Pháp thì “miệngchính là khoái cảm của bé trong những năm tháng đầu đời”. Đừng nên bắtbé phải từ bỏ, bởi nếu bị “kìm kẹp” giai đoạn này, bé sẽ lặp lại ở tuổilớn hơn.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Phát triển ngôn ngữ ở trẻ này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Phát triển ngôn ngữ ở trẻ bạn tại đây.