Nhà khoa học - điệp viên Nguyễn Đình Ngọc - Bản có dấu.
Nha khoa hoc - diep vien Nguyen Dinh Ngoc - Bản không dấu.

Trong lịch sử  trăm năm giành lại nền độc lập  và thống nhất  đất nước, nhiều nhà khoa học  thành đạt đã gác bỏ sự nghiệp, vinh hoa ở xứ người về nước dấn thân vào sự nghiệp  lớn lao của dân tộc. Nhà khoa học, nhà tình báo  Nguyễn Đình Ngọc cũng là một trường hợp như vậy.

Trong cuộc đời làm báo, tôi có may mắn tiếp xúc với ông, một con người  có cuộc đời sôi nổi, phong phú, một thời gian  dài hoạt động  trong lòng đối phương.

Nhà khoa học, nhà tình báo  Nguyễn Đình Ngọc.

Ngày ấy, trong nhiều cuộc họp báo, hội thảo khoa học  tôi đều thấy ông ngồi trên đoàn chủ tịch. Ông dáng nhỏ nhắn, trắng trẻo, có đôi mày đậm xếch ngược của võ tướng thời xưa, chỉ càng làm gương mặt ông toát lên vẻ hiền từ, sáng láng. Bao giờ cũng thấy ông mặc bộ quân phục xanh bạc mầu, đầu đội mũ mềm, đeo cặp kính trắng có cái dây vòng sau gáy, những người quen biết ông đều bảo, ông giản dị đến xuềnh xoàng, đi đâu cũng chỉ vận mỗi bộ cánh như thế.

Đó là Tiến sĩ khoa học, nguyên Giáo sư của nhiều đại học  ở Sài Gòn, Cần Thơ… trước và sau năm 1975. Là điệp báo viên ở Sài gòn  từ 1966 đến năm 1975, sau 1975 là Thiếu tướng, Cục trưởng Cục Khoa học  Viễn thông  - Tin học, Bộ Công an, Phó ban chỉ đạo quốc gia  về Công nghệ  thông tin; Phó chủ tịch  Hội Điện tử  - Viễn thông; Phó chủ tịch  Hội Tin học  Việt Nam; thành viên  sáng lập Đại học  Thăng Long. Ông sinh ngày 13/8/1932, mất ngày 2/5/2006; chào đời và trút hơi thở cuối cùng đều tại Hà Nội.

Tôi nhiều lần chủ ý tiếp cận ông, nhưng vẫn chỉ là những cuộc trao đổi ngắn về nội dung  của cuộc hội thảo cụ thể nào đó, ông luôn tỏ ra bận rộn, khiêm nhường. Thế rồi một hôm, có người bạn cho tôi xem công trình nghiên cứu  mới của ông, đề tài nhánh của Chương trình  cấp nhà nước  mang mã số KX.06.

Cái tên của đề tài đã gây sự chú ý, bởi nó nửa khoa học  tự nhiên, nửa khoa học  xã hội: “Khoa học công nghệ  với các giá trị  văn hoá”. Tâm điểm hấp dẫn của công trình “hai nửa” này là ở chỗ, từ một công thức thuần tuý lý thuyết trong vật lý hiện đại - Thuyết Tương đối của A. Einstein, tác giả  đã vận dụng vào hoàn cảnh  nước ta để tìm lời giải chung nhất cho bài toán chính trị - xã hội  phức tạp, là muốn thoát khỏi đói nghèo, lạc hậu, từ một nước chậm phát triển trở thành phát triển.

Xin trích một đoạn thú vị nhất của đề tài, mà tin chắc những ai ngoại đạo về toán - lý như tôi vẫn có thể hiểu.

Trong vật lý, biểu thức nổi tiếng của nhà vật lý vĩđại Albert Einstein, mô tả mối liên hệ giữa khối lượng m của một vậtthể với năng lượng E mà vật thể này có thể giải phóng như sau:

E = m x c² , với c là vận tốc ánh sáng.

Vận dụng vào lĩnh vực chính trị xã hội, nhà khoa học  Nguyễn Đình Ngọc mô tả mối liên hệ giữa các “đại lượng” phi vật thể dưới dạng biểu thức tương tự như sau:

Kiến thức = Khối lượng dữ kiện x (Tốc độ xử lý)²

Tri thức = Khối lượng kiến thức  x (Tốc độ mô phỏng)²

Quyết thức = Khối lượng kiến thức  x (Tốc độ mô phỏng-Dự báo-Lựa chọn)².

Các biểu thức trên đã cho thấy, kiến thức  hay trithức đóng vai trò rất quan trọng  trong việc hình thành những quyếtthức, hay nói cụ thể hơn là các quyết sách, các chủ trương đường lối…Nhà khoa học  Nguyễn Đình Ngọc cho rằng: “Ông cha ta xưa kia đã nói biết thì sống, tức cũng là đề cao vai trò của Quyết thức trong những trường hợp sống còn của dân tộc”.

Có thể mở rộng ra tầm quan trọng  của vấn đề dân trí đối với xã hội, với đất nước. Như ông Ngọc đã nhấn mạnh: “Dân trí phải được chú ý ngay từ bây giờ, từ những công dân tí hon bước vào lớp mẫu giáo…”

Sau khi đọc kỹ công trình, tôi viết một bài báo ngắn “Từ Kiến thức  đến Quyết thức”.Rồi một hôm, tôi nhận được cú điện thoại  ông mời đến gặp tại trụ sở Banchỉ đạo về công nghệ  thông tin. Trong cuộc nói chuyện khá cởi mở, thântình hôm đó, tôi mới hiểu vì sao ông giác ngộ yêu nước và cách mạng  từrất sớm và trong bất kỳ hoàn cảnh  nào ông vẫn kiên trì, liên tục họctập nâng cao hiểu biết.

Ông sinh ra trong một gia đình  trí thức  ở Hà Nội, cóbốn anh em, ông là con cả. Cha ông, bác sĩ Nguyễn Đình Diệp giàu lòngyêu nước, trước năm 1945 đã bị thực dân Pháp bắt tù đày ở nhà tù SơnLa. Bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ, bác sĩ Diệp là Quân y xátrưởng tỉnh Phúc Yên.

TS.Trương Mỹ Dung vợ GS Nguyễn Đình Ngọc nhận Giải thưởng Sao Khuê cho SG Nguyễn Đình Ngọc.

Cuối năm 1947, trong một trận càn, bác sĩ Diệp cùng cậu bé Ngọc lúc đómới 15 tuổi bị bắt. Giặc áp giải đến Đáp Cầu, Bắc Ninh  thì tách cha conra và từ đó ông không bao giờ còn được gặp lại cha mình nữa. Lúc chiatay người cha chỉ dặn con mỗi câu: “Con hãy cố học và giúp người khác học, dân mình khổ trước hết vì giặc dốt đấy”. 

Nhiều năm sau đó Nguyễn Đình Ngọc luôn trăn trở vềlời cha dặn. Đó là điều tâm huyết nhất của cha, một trí thức  trải kiếpnô lệ, từng thấy dân mình chìm đắm trong ngu dốt, lạc hậu. Điều nàycũng giải thích vì sao, trong công trình nghiên cứu  của ông, quyết thứcnâng cao dân trí trở thành điểm mấu chốt, được đề cao đến vậy!

Năm 1953, ông được tổ chức đưa ra nước ngoài  họctập. Gần 10 năm sống, học tập tại Paris, Pháp, ông đã giành được cácbằng cấp, đều thuộc loại xuất sắc, như: kỹ sư khí tượng; kỹ sư viễnthông; kỹ sư đóng tàu; tiến sĩ địa vật lý; tiến sĩ toán học. Về nướctháng 2 năm 1966, ông được chính quyền  Sài Gòn  bổ nhiệm vào vị trí giáosư Đại học  Khoa học  Sài Gòn.

Ít ai ngờ rằng, ông còn nằm trong tổ chức điệp báo ông với bí danh “Diệp Sơn” (ghép tên cha và em trai đã mất).

Mãi đến sau ngày nước nhà thống nhất, cuộc đời hoạt động  của nhiều chiến sĩ tình báo  mới được hé lộ, họ có những “vỏ bọc”thật khác nhau. Chẳng hạn: nhà tình báo  Phạm Xuân Ẩn là ký giả; nhàtình báo Vũ Bằng là nhà văn; nhà tình báo  Đức Phương là nhà buôn…

Với Nguyễn Đình Ngọc, ông chọn nghề giáo sư đại học, song  đó không hoàn toàn là “cái vỏ”, ông là nhà khoa học  thứ thiệt, có kiến thức  uyên thâm, đa dạng, càng có lợi hơn trong thực thi nhiệm vụ điệp viên.

Trong buổi trò chuyện giữa chúng tôi  hôm đó, trả lờicho câu hỏi, sao phải học nhiều bằng đến vậy, ông kể một chuyện của năm1970.

Thấy tướng tá Sài Gòn  rộ lên việc tìm hiểu tình hìnhkhí tượng thuỷ văn vùng tây bắc Sài Gòn, cho người đến tham khảo ôngvới tư cách chuyên gia  khí tượng từng tu nghiệp ở nước ngoài, ông đãsuy ra, sẽ có một cuộc hành quân lớn với nhiều trực thăng vào khu vựcấy, chủ yếu nhắm tới Tây Ninh  và vùng giáp biên giới Campuchia, có cơquan đầu não của Mặt trận Dân tộc  Giải phóng Miền Nam. Nhận định, rồitổng hợp các động thái khác của đối phương, ông chuyển tin đi ngay vềcăn cứ… Vào năm 1980 trong chuyến công tác  với đoàn Quốc hội sang Campuchia, tôi nghe một vị lãnh đạo cao cấp trong đoàn kể lại, vào thời điểmấy ông cùng nhiều vị Trung ương cục đã thoát hiểm do được điệp báo tabáo trước kịp thời.

Chắc hẳn còn có những tin tức  tình báo  hệ trọng màông không kể hết. Chẳng hạn, cuối tháng 4/1975, do phân tích  tình hìnhthời cuộc kịp thời, chuẩn xác, ông là một trong những người đi đến kếtluận: Mỹ sẽ buông tay không can thiệp trở lại. Những nguồn tình báo  nhưvậy đã góp phần giúp lãnh đạo có căn cứ thúc đẩy cuộc tổng tiến côngthần tốc vào hang ổ cuối cùng của chế độ Sài Gòn. 

Sau ngày giải phóng, ông ra công khai, làm việctrong Bộ Công an, có điều kiện sử dụng khả năng chuyên môn đa dạng củamình cho công tác  quản lý và nghiên cứu  khoa học… Ông được trở lại vớiniềm đam mê làm khoa học. Đúng như GS Hoàng Xuân Sính, người có nhiềunăm quen biết GS Nguyễn Đình Ngọc từ hồi còn ở bên Pháp, khi ông quađời đã viết: “Anh làm khoa học  như để bõ cơn thèm, vì đã không đượctoàn tâm toàn ý cho nó do bận làm tình báo  một thời gian  dài. Anh sinhra để làm khoa học, đó là ham thích duy nhất của đời anh…”.

Người ta nói, con người, từ cổ chí kim, có ba đammê: quyền lực, tiền bạc  và phụ nữ. Nguyễn Đình Ngọc thoát khỏi cái vòngkim cô đó, nhưng lại mắc phải cái đam mê của các nhà khoa học  thực sự,đó là sự say mê khám phá. Chính nhờ niềm đam mê đó nhân loại  đã từ bóngđen dốt nát đến với ánh sáng hiểu biết tuyệt vời.

Nhà khoa học  yêu nước, nhà tình báo  Nguyễn Đình Ngọc may mắn theo đuổi niềm đam mê ấy đến tận những năm tháng cuối đời.

Hiện tại chưa có bình luận nào về bài viết Nhà khoa học - điệp viên Nguyễn Đình Ngọc!

Bạn có ý kiến gì về bài viết Nhà khoa học - điệp viên Nguyễn Đình Ngọc này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Nhà khoa học - điệp viên Nguyễn Đình Ngọc bạn tại đây.