“Khi tách bộ môn tin học  ra thành khoa công nghệ  thông tin, khoa toán chỉ còn lại bốn sinh viên  học chuyên về toán” - PGS.TS Đặng Đức Trọng, trưởng khoa toán - tin học  Trường ĐH Khoa học  tự nhiên  (ĐHQG TP.HCM), ngậm ngùi nhớ lại.

Giờ thực hành của sinh viên  năm 4 khoa hóa Trường ĐH Khoa học  tự nhiên  (ĐHQG TP.HCM) - Ảnh: NHƯ HÙNG

Không cần phải giải thích thêm về tầm quan trọng  của toán học, ngành được mệnh danh là ngôn ngữ  của vũ trụ vì khả năng ứng dụng quá lớn của nó trong nhiều khoa học. Thế nhưng ngành khoa học  danh giá ấy thực tế đang ngày càng ít thu hút được sự quan tâm.

Đau cho toán

Tuyển sinh 2009 tiếp tục chứng kiến sự thờ ơ của thí sinh  đối với ngành học này. Chỉ có chưa đến 650 thí sinh  đăng ký dự thi vào ngành toán - tin học  Trường ĐH Khoa học  tự nhiên  (ĐHQG TP.HCM) trong khi chỉ tiêu lên đến 300. Trong đó số thí sinh  giỏi, đam mê toán học bao nhiêu chưa thể thống kê  được. Nhưng so sánh với các năm trước đó sẽ thấy một thực trạng mức điểm tối thiểu để chọn lựa sinh viên  đầu vào của ngành này cứ giảm dần.

Năm 2005, ngành toán - tin tuyển những thí sinh  đạt từ 17,5 điểm trở lên. Ba năm liên tục tiếp theo, điểm chuẩn xuống ở mức 16 điểm. Và tuyển sinh 2009 điểm chuẩn trúng tuyển của ngành này chỉ còn 15 điểm.

Trường ĐH Khoa học  tự nhiên  (ĐHQG Hà Nội) cũng trong tình trạng tương tự. Theo thống kê  tình hình tuyển sinh hệ chính quy từ năm 2005-2008, số thí sinh  đăng ký vào ngành toán - cơ có xu hướng giảm mạnh. Nếu năm 2005 có 140 thí sinh  đăng ký vào ngành này thì đến năm 2008, con số trên chỉ còn 68 thí sinh. Điểm chuẩn trúng tuyển của các ngành liên quan đến toán của trường này dù có nhích lên chút ít trong tuyển sinh 2009 nhưng đã liên tục “rớt điểm” từ năm 2005-2008.

Điểm chuẩn ngành toán học của Trường ĐH Đà Lạt trong năm 2009  xuống đến mức thấp nhất cho phép. Và đó cũng là một trong những ngành phải thông báo  xét tuyển NV2. Trong khi đó ngành toán ở hệ sư phạm  điểm chuẩn cao hơn khá nhiều. Một trường khác có truyền thống  đào tạo  toán là Trường ĐH Khoa học  Huế  liên tục những năm gần đây điểm chuẩn chỉ loanh quanh ở mức 13-15 điểm.

Với ngành vật lý tình hình cũng chẳng khá hơn. Ngành vật lý được xem là ngành khoa học  cơ bản bởi các định luật vật lý gần như chi phối tất cả các ngành khoa học  tự nhiên  khác. Điều này có nghĩa những ngành khoa học  tự nhiên  như sinh học, hóa học, địa lý học... chỉ nghiên cứu  từng phần cụ thể của tự nhiên  và đều phải tuân thủ các định luật vật lý. Mặc cho sự quan trọng  ấy, điểm tuyển của ngành này ở các trường thường xuyên ở mức khá thấp.

Từ “sống mòn” đến... “chết” hẳn

Đặc biệt, một ngành ít được để ý hơn nữa là ngành khoa học  vật liệu. Đây là ngành nghiên cứu  tạo ra vô vàn ứng dụng trong đời sống. Thế nhưng có vẻ như ngày càng hiếm hoi sinh viên  theo học mặc dù không có nhiều trường đào tạo. Điển hình như ngành học này ở Trường ĐH Khoa học  tự nhiên  (ĐHQG TP.HCM) trong tuyển sinh 2009 chỉ có 204 thí sinh  dự tuyển trong khi số chỉ tiêu lên đến 180 sinh viên. Và dù đã hạ xuống đến mức điểm thấp nhất là 13 điểm, trường cũng chỉ tuyển được khoảng 70 sinh viên  và phải thông báo  xét tuyển NV2 thêm 110 chỉ tiêu nữa.

Không phải các trường đào tạo  khối ngành khoa học  như toán, lý, hóa... không có sinh viên  để tuyển vì bị cạnh tranh hay một lý do  nào khác. Ngược lại, rất ngạc nhiên  là số lượng  trường ĐH đào tạo  những ngành học này khá ít ỏi và chủ yếu là những trường có truyền thống  lâu năm. Trong số những trường ĐH mới được mở gần đây, rất hiếm trường tham gia đào tạo  những ngành học này.

Trường ĐHDL Hùng Vương là một trong số hiếm hoi đó.Ngay từ thời gian  đầu thành lập vào năm 1995, những người sáng lậptrường đã đưa ngành toán vào tuyển sinh. Thế nhưng sự thật phũ phàng làchỉ tuyển được bảy sinh viên  theo học. Không trụ được, trường đành phảingưng tuyển ngành này.

Đến năm 2001, một số người tâm huyết quyết tâm mở lạingành. Tuyển sinh 2002, năm đầu tiên áp dụng ba chung nhưng chưa cóđiểm sàn, trường này định điểm chuẩn thấp nhất cho ngành toán xuống ởmức 10 điểm. Nên nhớ rằng khi đó điểm ưu tiên tối đa dành cho thí sinhlên đến 5 điểm. Nhưng rồi cũng chỉ lay lắt được vài năm. Đến năm 2004một lần nữa trường chính thức “khai tử” ngành toán.

Nhiều người cho rằng điểm thi đầu vào không phải làtất cả đối với đào tạo  ĐH. Thế nhưng thực tế đầu vào quá thấp đang tiếptục đẩy các ngành học này vào thế khó. PGS.TS Đặng Đức Trọng trăn trở:“Điểm thi đầu vào hằng năm của sinh viên  ngành toán - tin học  chỉ ởkhoảng 16. Điều đó gây nhiều khó khăn cho việc đào tạo  và nâng cao chấtlượng sinh viên  tốt nghiệp, bởi toán - tin học  đòi hỏi phải có một sựham thích và khả năng về trí tuệ nhất định. Hậu quả lâu dài của nó ảnhhưởng đến trình độ trí tuệ VN còn chưa lường hết được”.

PGS Trọng cho rằng với điểm chuẩn thấp, có không ítthí sinh vì không biết  thi vào ngành nào, trường nào nên quyết địnhchọn toán để thi vào. Điều này rất nguy hiểm vì những sinh viên  nàyluôn cảm giác mình như người lạc đường. Họ trầy trật thi đi thi lại rồicũng dẫn đến bỏ học hoặc chuyển sang làm những công việc  khác khôngliên quan.

Trong khi đó, thống kê  quá trình đào tạo  sinh viênngành toán, thạc sĩ Nguyễn Mai Bình, trưởng phòng  đào tạo  Trường ĐHDLHùng Vương, nhớ lại trong ba, bốn khóa chỉ có đúng một sinh viên  tốtnghiệp loại khá. Tất cả còn lại chỉ đạt trung bình hoặc trung bình khádù trường đã dồn hết sức, phân công giảng viên kèm cặp những sinh viênngành này.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Những ngành học “sống còn” đang mất dần sức hút này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Những ngành học “sống còn” đang mất dần sức hút bạn tại đây.