Khi rơi vào những khu vực  xa lạ và không có gì chỉ dẫn phương hướng, dù con người  có cố gắng  đi theo đường thẳng nhưng rút cục hành trình họ đi hoá ra lại là một vòng tròn. Đó là nội dung  một báo cáo đăng tải trực tuyến  vào ngày 20 tháng 8  vừa qua trên Current Biology. Quan điểm  này được chấp nhận khá rộng rãi. Tuy nhiên, theo các nhà nghiên cứu, vẫn chưa có bằng chứng khoa học  nào minh chứng cho điều này.

Jan Souman đến từ Viện điều khiển học sinh  học Max Planck Đức cho biết: “Chuyện những người bị lạc đi thành những vòng tròn luẩn quẩn là có thực. Khi không có gì định hướng phía trước như một ngọn tháp hay một ngọn núi hay mặt trăng, mặt trời, con người  không thể đi theo hướng thẳng.”

Chẳng có một quy tắc nào trong những vòng luẩn quẩn mà ta vô thức đi vào, các nhà nghiên cứu  cho biết. Một người có thể rẽ sang trái rồi quẹo sang phải trước khi trở về đúng nơi mà họ xuất phát. Thực tế này bác bỏ ý kiến cho rằng con người  đi thành vòng tròn là do cơ thể có sự thiên lệch về một hướng; ví dụ chân thuận và chân không thuận, hay chiều dài hai chân có sự chênh lệch. Souman nói rằng việc đi lòng vòng xuất hiện ngẫu nhiên dù trong đầu người ta nghĩ rẳng mình cần đi thẳng về phía trước.

Thử nghiệm được tiến hành trong hai môi trường  rừng và sa mạc. Những người tham gia được yêu cầu đi càng thẳng càng tốt theo một hướng nhất định. Hành trình của họ được ghi lại thông qua hệ thống  định vị toàn cầu  GPS. Sáu người đi trong một khu rừng thưa, rộng trong vài giờ đồng hồ  - bốn người đi vào một ngày nhiều mây, không có mặt trời. Kết quả là cả bốn người này đều đi thành vòng tròn, trong đó có ba người liên tục trở về những nơi đã đi qua mà không hề hay biết. Khi mặt trời hiện ra khỏi mây, hai người khác hầu như đi theo hướng thẳng một cách hoàn hảo, không kể 15 phút đầu tiên khi mặt trời bị mây che kín.

Khi rơi vào những khu vực  xa lạ và không có gì chỉ dẫn phương hướng, dù con người  có cố gắng  đi theo đường thẳng nhưng rút cục hành trình họ đi hoá ra lại là một vòng tròn. (Ảnh: iStockphoto/David Ciemny)

Ba người khác tham gia thử nghiệm  đi vài giờ trên sa mạc Sahara ở Nam Tunisia. Hai người trong số họ đi trệch khỏi hướng được yêu cầu tuy nhiên không phải là đi vòng tròn. Người thứ ba  đi vào ban đêm, dưới ánh trăng tròn. Chỉ khi mặt trăng biến mất sau những đám mây, người này mới đi lệch xa so với hướng đang đi, vòng về khu vực  đã xuất phát.

Ở cuộc thử nghiệm  khác, người ta bịt mắt những ngườitham gia. Kết quả thật đáng ngạc nhiên, những người này đi thành nhữngvòng tròn rất nhỏ và không theo một phương hướng nhất định nào. Từ kếtquả này, các nhà nghiên cứu  rút ra rằng nguyên nhân  là do “sự nhiễu âm” tích luỹ trong hệ cảm giác vận động của cơ thể.Nếu không có nhân tố bên ngoài để chỉ dẫn phương hướng, tác động lêngiác quan của cơ thể về hướng thẳng phía trước, “sự nhiễu âm” này cóthể khiến người ta đi thành vòng tròn.

Nhóm nghiên cứu  của Souman dự định nghiên cứu  xuhướng này trong những điều kiện có sự kiểm soát. Ví dụ, họ tạo ra mộtkhu rừng thực tế ảo (virtual-reality forest) để người tham gia có thểđi theo bất kì một hướng nào họ chọn. Những thử nghiệm  kiểu này chophép các nhà nghiên cứu  loại trừ các nhân tố ảnh hưởng như mặt trời,cột mốc … và tìm hiểu vai trò của các nhân tố này trong việc người thamgia đi thẳng hay đi lòng vòng.

Nghiên cứu này có sự tham gia của Jan L. Souman,Manish N. Sreenivasa, Marc O. Ernst, và Ilja Frissen đến từ Viện điềukhiển học sinh  học Max Planck, Tubingen, Đức.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Con người đi thành vòng tròn khi không có vật chỉ dẫn phương hướng này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Con người đi thành vòng tròn khi không có vật chỉ dẫn phương hướng bạn tại đây.