Ảnh minh họaTrong nhiềuthập kỷ, tình dục  của vị thành niên luôn bị phủ nhận hoặc lảng tránh.Chỉ hơn chục năm trở lại đây, tình dục  của lớp trẻ mới được nhìn nhậnlà điều có thật.

Hiện tượng thanh thiếu niên quan hệ tình dục  sớm, sựgia tăng nạo phá thai của nữ thanh niên, tình trạng thanh thiếu niênnhiễm HIV thực sự gióng lên những hồi chuông cảnh báo đối với các thiếtchế xã hội  có trách nhiệm với thế hệ trẻ.

Trước tình hình đó, giáo dục về tình dục  buộc phải đặtra. Tiếc rằng, dù tình dục  được đưa vào nhà trường nhưng thường đượcthể hiện dưới dạng nội dung  nghèo nàn, phiến diện với những thông điệpmang tính cảnh báo và đe dọa.

Giáo dục kế hoạch  hóa gia đình  cho người chưa có gia đình

Đầu những năm 1990, tình dục  lần đầu tiên được đưa vàogiảng dạy trong khuôn khổ của chương trình  giáo dục dân số  và đời sốnggia đình. Thông điệp chính của chương trình  là chỉ được quan hệ tìnhdục trong hôn nhân  và cần kiểm soát quan hệ tình dục  bằng các biện pháptránh thai để thực hiện chính sách quy mô gia đình  nhỏ.

Một công dân yêu nước và có trách nhiệm phải kiểm soáttình dục của mình để góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tếxã hội của đất nước.

Tinh thần của Hội nghị Cairo (Ai Cập) về dân số  vàphát triển năm 1994 được quán triệt bằng sự chuyển đổi trọng tâm củachương trình giáo dục dân số  sang giáo dục về sức khỏe  sinh sản.

Dù nội dung  giảng dạy được mở rộng thêm đến các vấn đềsức khỏe, bệnh tật liên quan đến sinh sản, kể cả HIV/AIDS, mục đích chủyếu của giáo dục vẫn chỉ giới hạn ở  tình dục  trong sinh sản.

Ai cũng biết, vị thành niên quan hệ tình dục  khôngphải vì mục đích sinh sản mà vì tình yêu, vì sự gắn bó, vì muốn khámphá và khẳng định mình và có thể cả sự tò mò. Thay vì chú trọng vào cácvấn đề đó, chương trình  lại chỉ tập trung vào các vấn đề sức khỏe  liênquan đến sinh sản.

Như vậy, có thể hiểu rằng, tình dục  chỉ có ý nghĩa vớisinh sản nên vị thành niên phải học kiến thức  về sức khỏe  sinh sản đểsau này có đủ sức khỏe  thực hiện nhiệm vụ sinh sản một cách đúng đắn.

Thông điệp đó cũng có thể hàm ý vị thành niên khôngnên hay không được quyền thảo luận  về tình dục  không sinh sản. Thực ra,trong trường phổ thông, các thầy cô thường cố tình tránh né các chuyệnliên quan đến tình dục, tình yêu.

“Có thể, thầy cô nói qua chuyện ấy nhưng cũng không để lại cho mình ấn tượng gì cả”, Mạnh, nam, 29 tuổi, thiết kế, Hà Nội.

Tự tìm kiếm  bên ngoài

Chương trình được thiết kế  sơ sài còn các thầy cô giáocũng miễn cưỡng và tránh né vì bản thân  họ cũng chia sẻ  cách nhìn nhậnđó. Kết quả, các giờ học thường diễn ra tẻ nhạt và không hiệu quả.Thanh thiếu niên buộc phải tìm kiếm  thông tin  ở bên ngoài.

“Giáo dục giới tính hồi lớp chín cũng có nhưng chỉ cómột tiết thôi, dạy qua loa lắm. Học sinh  thì rất ngượng ngùng. Giáoviên thì không dám truyền đạt, chỉ nói kiểu bóng gió, vu vơ.

Em nghĩ kiến thức  em có được hôm nay chủ yếu là học ởngoài. Ví dụ như trong phim  ảnh, sách, báo. Ở đó, người ta đề cập đếncả tệ nạn. (Hỏi: Tệ nạn là như thế nào?) Mình xem qua phim  ảnh. Phimảnh về vũ trường  chẳng hạn thì có gái  mại dâm” - Thành, nam, 25 tuổi,kinh doanh, Hà Nội.

Một nam giáo viên  được phỏng vấn trong nghiên cứu  củachúng tôi thừa nhận, giảng dạy về các chủ đề giới tính và sinh lý tìnhdục là một việc hết sức khó khăn đối với giáo viên.

“Ngày trước, chúng em học lớp 9, cô giáo  em dạy đếnbài sinh lý người, mặt còn đỏ như gà tía ấy. Có dám dạy đâu. Thế là cáccô bỏ qua các bài về sinh lý người. Các cô không dạy” - Lữ, nam, 26tuổi, giáo viên, Hà Nội.

Một trong những lý do  khiến giáo viên  ngần ngại trongviệc giảng dạy về chủ đề giới tính và tình dục  là thiếu kỹ năng. Mặtkhác, bản thân  họ cũng là nạn nhân  của quan điểm  cấm đoán và che giấutình dục đối với lớp trẻ. Thật trớ trêu, với tư cách là người được giaotrách nhiệm giảng dạy về chủ đề này, họ không thể nói về nó một cáchcởi mở và tự do.

“Ví dụ như học sinh  có quan hệ tình dục  sớm, haynghiện ma túy, chúng em chỉ dám nói mạnh về vấn đề ma túy  thôi. Cònnhững vấn đề kia rất tế nhị.

Hơn nữa, chúng em không được trang bị kiến thức. Trongkhi báo chí  có thể nói rõ ràng thì mình là thầy cô giáo  lại không dámnói. Nhiều trường hợp hỏi về thủ dâm, em đều khuyên, khi có nhu cầu hãycố gắng làm sao đi ra ngoài, đi đâu đấy để, qua một thời gian  ngắn, sẽqua được trạng thái đó” - Lữ, nam, 26 tuổi, giáo viên, Hà Nội.

Tình trạng đó tạo ra một không khí giả tạo, khó xử chocả thầy và trò. Cả người dạy và người học đều ngượng ngùng và phải diễnđúng khuôn mẫu ứng xử mà xã hội  trông đợi ở họ. Đó là giáo viên  thìphải mô phạm, nghiêm cẩn, học trò phải ngây thơ, trong sáng.  

Còn nữa

Bạn có ý kiến gì về bài viết Giáo dục tình dục cho lớp trẻ - Trách nhiệm thuộc về ai? Kỳ 4 này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Giáo dục tình dục cho lớp trẻ - Trách nhiệm thuộc về ai? Kỳ 4 bạn tại đây.