Chuyện về nơi ở của 70 cư dân ăn mày - Bản có dấu.
Chuyen ve noi o cua 70 cu dan an may - Bản không dấu.

“Xóm ăn mày” giữa “bãi ma”

 

7h sáng, tôi và nhàbáo Phạm Việt Hòa (báo Hải Phòng) chạy qua cầu Lạc Long vào trung tâmTP Hải Phòng  ăn sáng, thấy một hình ảnh  khá ấn tượng: Bà già cao lênhkhênh, gầy như cây sậy, với vết lõm như cái bát trên trán, dẫn mộtngười đàn ông mù nhỏ thó quắt queo lên cầu Lạc Long. Khi người đàn ôngngồi lọt thỏm vào khe phân luồng nằm giữa cầu thì người đàn bà lại lữngđi mất.

 

Bất kể nắng mưa, ngày nào ông già mù này cũng ngồi trên cầu Lạc Long ăn mày.

 

Nhà báo Phạm Việt Hòabảo, sáng nào cũng vậy, ngày nắng cũng như ngày mưa, cứ đến 7h sáng,khi người dân  vào trung tâm  TP Hải Phòng  làm việc, lại thấy bà già dắtông già mù lên cầu ăn xin. Chiều tối, sau khi người dân  rời trung tâmthành phố thì bà già lại lên cầu dắt ông già ăn mày về.

 

Cả ngày hôm đó, tôingồi trên thành cầu Lạc Long quan sát ông già ăn xin mù này. Trong cáinắng nóng 38 độ C (với mặt cầu thì phải 40 độ C), ông già mù vẫn kiêntrì gõ chiếc gậy tre xuống mặt cầu chan chát để gây chú ý, một tay giơra trước mặt những mong người qua cầu biết rằng ông là kẻ ăn mày.

 

Những người qua cầuđều phóng xe vội vã trốn cái nắng gay gắt, nên lâu lắm mới thấy cóngười dừng lại dúi vào tay ông 500 đồng hoặc một ngàn lẻ, rồi lại rồ gaphóng đi thật nhanh.

 

Đúng 6h chiều, khimặt trời đã rơi xuống phía sau những ngôi nhà cao tầng, hoàng hôn đỏrực hắt lên từ sông Cấm, bà già cao lênh khênh, gầy còm như cây sậyxuất hiện dắt ông già mù ăn xin đi về phía phà Bính. Tôi lững thững đitheo quan sát.

 

Qua phà, họ dắt nhauđi dọc con đê sông Cấm vào địa phận xã Tân Dương (huyện Thủy Nguyên, TPHải Phòng). Người đàn bà đi trước, ông già ăn xin mù bám gậy theo sau,bóng họ đổ dài dưới triền đê.

 

Lúc này, tôi mới quansát rõ, trên con đê hoang vắng, cỏ mọc lút gối, có những bóng người độinón rách lúp xúp đi về. Ai cũng gầy gò, kham khổ và đeo cái bị hoặc cáitúi vải rách cáu bẩn trên vai, sau lưng.

 

Chiều xuống, cư dân lại rồng rắn trên con đê sông Cấm để trở về "xóm ăn mày".

 

Mấy cậu choai choai,mấy em bé gái  cũng nhảy chân sáo đi về “xóm ăn mày”. Chúng là những đứabé đã quá tuổi để người đời thương hại móc ví cho tiền, nên trai thì điđánh giày, nhặt rác, gái  đi rửa bát thuê, bán báo dạo… kiếm sống.

 

Cứ đến chiều tối, bầyđoàn già trẻ, lớn bé lại dắt nhau về những căn lều nát, vá chằng vá đụpgiữa cánh đồng hoang, ngay chân đê sông Cấm. Những căn lều tụ vào mộtkhu đất hoang rộng ngút tầm mắt, chỉ có cỏ cao lút gối, vũng lầy trâuđằm hôi thối...

 

Trong “xóm ăn mày”,nhà nào cũng giống nhau với cột tre, tường trát đất trộn rơm, mái lợprạ và được bọc bởi những tấm bạt rách tơi tả. Điều lạ là nhà nào cũngxiêu vẹo sang một bên. Theo lý giải của họ thì mấy tháng trước có mộtcơn giông tràn qua, làm đổ chổng vó những nhà yếu, làm vẹo vọ nhữngngôi nhà vững hơn.

 

Mấy năm trước, mộtcơn bão tràn qua, đã thổi bay hầu hết nhà cửa  của cư dân “xóm ăn mày”.Cư dân phải chui vào ngôi đền nhỏ giữa cánh đồng trú mưa. Hôm sau, cánbộ xã Tân Dương cho xe tải chở các cư dân này vào trường tiểu học  xãtrú tạm, cấp thực phẩm  cho ăn mấy ngày liền.

 

Trong nhà của cư dân“xóm ăn mày” không có vật dụng gì đáng giá, chỉ là những thứ bãi thảicủa người thành phố, được họ khuân về dùng.

 

Từ khi lập xóm đếnnay, đã 30 năm rồi, “xóm ăn mày” vẫn “không điện, không nước, khôngđường, không trường, không trạm”. Và còn rất nhiều con số không tròntrĩnh nữa. 13 nóc nhà với 70 cư dân “xóm ăn mày” vẫn sống hoang dại nhưcây như cỏ... Là xóm của những người ăn mày, song  cư dân quanh vùng lạigọi cái xóm nhỏ kỳ dị này là “xóm ma”.

 

Thấy có xe máy  vàngười lạ vào xóm, đám trẻ con nháo nhác chạy theo. Người lớn cũng nhấccánh cửa ọp ẹp ló đầu ra ngoài nhòm. Họ tưởng có vị mạnh thường quânvào xóm làm từ thiện, hoặc ít ra cũng là người giàu trong thành phố  tìmđến phát đồ bãi thải. Việc đó đã khá quen thuộc với cư dân “xóm ăn mày”rồi.

 

Tình vợ chồng ở “xóm ăn mày”

 

Ông già ngồi trên cầuLạc Long xin ăn bất kể nắng mưa là ông Hoàng Ngọc Khải và người đàn bàmắt sáng mắt dắt ông đi về chính là vợ ông Khải. Ông Khải nói vui, ôngvà bà Lõm sống… bất hợp pháp mấy chục năm nay, vì không có đăng ký kếthôn.

 

Vợ ông Khải sinh năm1930, năm nay đã 80 tuổi, ông Khải không rõ năm sinh của mình, nhưngông kém vợ chừng 10 tuổi, do đó, ông khoảng 70 tuổi. Không ai biết tênthật của vợ ông là gì, bản thân  vợ ông cũng chả biết tên mình. Mọingười đều quen miệng gọi là bà Lõm, vì trán bà có một vết lõm to tướng.

 

Bà Lõm không nhớ quêquán cụ thể ở đâu. Chỉ biết ở Hải Hưng. “Năm 15 tuổi, bố mẹ, anh em  tôichết sạch trong trận đói 1945. Không còn chỗ nương thân, Lõm lang thangxin ăn”, bà kể.

 

Hồi đi ăn mày quaphố Khâm Thiên (Hà Nội), đúng lúc máy bay B52 của Mỹ rải thảm, bà bịtrúng bom. Mảnh bom đã phạt mất một miếng xương to  gầnbằng lòng bàn tay  ở trán, xé toạc cả da đầu. Bà Lõm vạch đầu cho tôixem và bảo: “Vẫn còn hai mảnh bom ở trong đầu, nên hôm nào trái gió trởtrời, đầu đau như búa bổ, cô lại nổi cơn tam bành đập phá chửi bới linhtinh…”.  Vợ chồng ông Khải, bà Lõm bên "căn nhà" rách nát.

 

Bị trúng bom, được bộđội đưa vào Bệnh viện  Việt Đức  và phải nằm viện 15 tháng trời mới khỏi.Lúc tỉnh dậy, thần kinh không ổn định, bà không nhớ mình tên họ là gì.Mọi người thấy cái đầu lõm kỳ dị, thì gọi luôn là chị Lõm, giờ già thìgọi là bà Lõm.

 

Ông Hoàng Ngọc Khải,chồng bà Lõm, quê ở xã Quang Thành, Quảng Xương, Thanh Hóa. Ông sinh ratrong một gia đình  nghèo. Bố mẹ mất sớm, ông là con cả trong gia đìnhcó 8 anh chị em.

 

Lên 4 tuổi, ông bịmù. Sau khi bố mẹ mất, anh em  tan tác khắp nơi. Người đi ở, người đilàm con nuôi, người lưu lạc ăn xin. Đến giờ ông vẫn không rõ các em củaông còn sống hay đã chết.

 

12 tuổi, cậu bé Khảiđã nhảy lên tàu lưu lạc vào tận Sài Gòn  kiếm sống. Khải cứ lang thangmột mình xin ăn. Ăn no thì lăn ra vỉa hè, gốc cây, ghế đá, thậm chíchui cả vào nhà vệ sinh công cộng  ngủ tránh mưa gió.

 

Năm 1968, khi lang thang xin ăn ra phía Bắc, gặp bà Lõm ở ga Hải Dương, thế là hai người thành vợ thành chồng.

 

Không đăng ký kếthôn, không tổ chức đám cưới, đôi uyên ương cũng không có nốt phòngcưới, giường ngủ. Bà Lõm kể: “Cô cứ nhớ mãi hôm cưới chồng, khách mờitoàn là dân ăn xin ở ga Hải Dương, chỉ có mấy cái kẹo lạc mà nên vợchồng. Cưới xong, đám ăn xin rước vợ chồng cô ra bờ ruộng, ở đó có cănlều bằng cành tre, lợp lá chuối do đám ăn mày dựng tạm. Nhưng nửa đêmmưa gió ầm ĩ, thổi đổ lều xuống mương, thế là vợ chồng lại dắt nhau vàoga ngủ chung với đám ăn mày”.

 

Lấy nhau, lang thangxin ăn suốt 10 năm trời dọc các ga tàu Hải Phòng  - Hà Nội, bến đỗ cuốicùng của cặp vợ chồng ăn mày này là “bãi ma” ngoài đê sông Cấm. Nhữngngười ăn mày cùng kéo nhau về đây bởi ở đây không bị xua đuổi, và hơnnữa họ tìm thấy ở nhau sự thông cảm, chia sẻ  của những người cùng cảnhngộ.

 

10 năm trước, chínhquyền “giải tán” những hộ dân lấn chiếm trái phép đất ngoài đê, “xóm ănmày” lại gỡ nhà dựng vào phía trong đê. Từ ngày ở trong đê, cuộc sốngổn định hơn vì đỡ phải chịu cảnh lụt lội mỗi khi nước sông Cấm dâng caotrong mùa lũ, hoặc thủy triều lên chảy ngược vào sông.

 

Sống với nhau 40 nămnay, song  vợ chồng ông Khải, bà Lõm cũng không có được mụn con. ÔngKhải bảo: “Chả bao giờ có tiền, nên chả đến bệnh viện, nên chả biết vìsao không đẻ được”. Bà Lõm thêm lời: “Cũng may mà không đẻ được, chứ cóđẻ ra cũng lại thêm một đứa ăn mày. Bố mẹ ăn mày, thì con cũng ăn màythôi, không khá hơn được đâu”.

 

Vì suy nghĩ đó, nênông Khải, bà Lõm chẳng muốn xin một đứa con nuôi. Vợ chồng cứ dắt díuxin ăn kiếm sống, khi nào chết thì nhờ mấy người trong xóm đào hố chônlà xong, chẳng cần quan tài với đám ma linh đình như người đời.

 

Sống bằng nghề ănxin, nên mọi thứ trong nhà đều là xin được. Từ cây tre mục làm cột, bạtrách làm mái, cửa sổ gỗ vỡ nham nhở, đến cái giường không chân cũng làđồ xin được.

 

Trong nhà ông Khảithứ mới mẻ nhất mà tôi nhìn thấy là cái bàn thờ, đẹp, to và hoànhtráng. Bà Lõm kể, thi thoảng, hết củi đun, bà lại ra bờ sông Cấm vớtcủi. Mới hôm trước, bà vớt được cái bàn thờ này, do người dân  vứtxuống. Thấy chiếc bàn thờ còn mới, nên bà đội về dùng. Cứ đến ngày rằm,ông bà lại thắp hương cúng vái...

 

Cuộc sống của vợchồng ông Khải chỉ là đắp đổi qua ngày, xin được ngày nào thì ăn ngàyđó, ốm đau nằm một chỗ thì cũng nhịn ăn luôn. Khốn khổ ở chỗ, ngày nàoxin được ít tiền thì có miếng ăn, xin được nhiều có khi mất trắng vớimấy thằng nghiện.  "Xóm ăn mày" gồm những mái nhà xác xơ.

 

Ông Khải ngồi giữacái nắng chang chang trên cầu Lạc Long để người đời thương hại bố thí,còn bọn nghiện thì ngồi hóng mát dưới gầm cầu chích choác. Ông thì mù,người đời cho bao nhiêu tiền cũng chả rõ, nhưng bọn nghiện thì thằngnào cũng mắt sáng tai thính. Thấy khách sộp, cho nhiều tiền là chúngxông ra trấn lột của ông.

 

Tôi hỏi ông Khải:“Điều mong mỏi lớn nhất của ông là gì?”. Mong ước của ông già ăn màythật lạ: “Tôi chỉ mong mình chết sau vợ!”. Ông giải thích, dù ít hơn vợ10 tuổi, song  ông ốm yếu hơn vợ nhiều. Vợ ông tuy còn khỏe, nhưng mỗilúc trái gió trở trời, vết thương trên đầu lại hành hạ, khiến bà lêncơn điên khùng, khổ thân lắm. Ông lo mai này chết trước, không biết  aisẽ chăm sóc cho vợ ông mỗi khi bà bị mảnh bom trong đầu hành hạ.

 

Hiện tại chưa có bình luận nào về bài viết Chuyện về nơi ở của 70 cư dân ăn mày!

Bạn có ý kiến gì về bài viết Chuyện về nơi ở của 70 cư dân ăn mày này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Chuyện về nơi ở của 70 cư dân ăn mày bạn tại đây.