Khoai tây TQ (đóng trong bao dứa) được đổ ra sau đó rửa sạch trước khi trộn.

Từ trái ớt, củ gừng, nhánh tỏi, hành tây... đến khoaitây, bắp cải nhập về từ TQ đều có giá rất rẻ so với hàng cùng loại củaĐà Lạt, thậm chí chỉ bằng một nửa. Và một số người bán đã cố tình làmgiả hoặc tìm cách giấu xuất xứ để hưởng chênh lệch giá cả giữa hai loại.

Món hàng lời nhất

Trong nhiều mặt hàng nông sản của TQ bán ở chợ TamBình (Q.Thủ Đức, TP.HCM) và chợ Bình Điền (Bình Chánh), khoai tây làmặt hàng có nhiều dấu hiệu bất thường nhất. Hiện giá các loại khoai tâyTQ chỉ khoảng 5.500-6.000 đồng/kg, trong khi khoai tây Đà Lạt12.000-13.000 đồng/kg.

Theo các tiểu thương, do khoai tây TQ rẻ nên lượnghàng về rất nhiều và luôn tiêu thụ hết trong ngày. Bà N., chủ sạp hàngTN tại chợ Bình Điền, cho biết lượng khoai mà sạp này bán ra ít nhấtkhoảng 20 tấn mỗi ngày. Cá biệt có ngày lượng khoai bán ra lên tới gần2 container (khoảng 40 tấn).

Trong vai những người đi mua hàng về bán lẻ, chúng tôiđược bà N. chỉ cho món hàng buôn có lời nhất. Theo bà N., sạp của bàchuyên về khoai tây và cà rốt TQ. Tuy nhiên, bà có bán loại khoai tây“Đà Lạt” được làm lại từ khoai TQ, với giá mua vào rẻ hơn rất nhiều sovới khoai Đà Lạt nhưng khi bán là giá khoai Đà Lạt. Bà N. cho hay muốnmua loại hàng này phải đặt trước. “Nếu em đặt vài tấn tôi có thể đápứng được. Giá loại này từ 8.000-8.500 đồng/kg tùy kích cỡ, nhưng khi vềchợ bán lẻ sẽ có giá 12.000-13.000 đồng/kg”, bà N. quảng cáo.

Vẫn theo bà N., loại khoai này do chính bà nhập về từTQ, tuy nhiên trên đường vận chuyển xe chở khoai sẽ ghé vào một điểmtại Đà Lạt để xử lý thành khoai Đà Lạt. Sau khi xử lý, khoai TQ sẽ cóđặc điểm giống khoai Đà Lạt về màu sắc, đặc biệt là có lớp đất được bọcngoài nên hầu hết người mua đều không phát hiện. Cùng lấy hàng vớichúng tôi còn có những vị khách đến từ Long An, Bình Dương, Đồng Nai...

Đất được phơi khô trước khi trộn

Cận cảnh “công nghệ” làm giả

Tại chợ nông sản Đà Lạt (xã Trại Mát, TP ĐàLạt, Lâm Đồng), chúng tôi  trực tiếp  chứng kiến quy trình “đổi màu”,biến khoai tây TQ thành khoai Đà Lạt. Từ phơi đất cho đến rửa,phân loại, nhào trộn khoai đều diễn ra ngay trên khoảng đấttrống trước vựa khoai, trừ trường hợp trời mưa hoạt động  này mớiđược làm trong kho. Theo tìm hiểu của chúng tôi, sau khi mua khoai tâyTQ, quá trình “đổi tên” thành khoai Đà Lạt được phân ra các công đoạncụ thể, thực hiện khá nhanh chóng và chuyên nghiệp.

Đầu tiên, các bao khoai được tháo ra, đổ vào chậu rửasạch. Tại đây khoai sẽ được phân loại. Khoai có mầm được lặtsạch, những củ dài, bẹt, sần sùi bị loại ra vì khoai Đà Lạtcó hình dáng tròn, nhẵn. Đất dùng để trộn khoai là đất vườn ĐàLạt màu nâu đỏ. Sau khi phơi khô, đất được tán mịn để dễ dàng bámkhoai. Sau những thao tác trên, khoai sẽ được chuyển qua công đoạnlăn, nhào trộn. Để việc “biến hóa” hoàn thiện, sau khi lăn,nhào trộn, những người làm còn không quên rắc một lớp đất mịncuối cùng lên đống khoai.

Trong vai thương lái mua khoai với số lượng lớnvề TP.HCM, chúng tôi đến tìm gặp bà Y., chủ một vựa khoai lớntại đây. Khi được hỏi mua khoai Đà Lạt với khoảng 1 tấn/ngày,bà Y. phẩy tay: “Mùa này đào đâu ra khoai Đà Lạt! Nếu có cũngít lắm nên chị không dám nhận. Khoai Đà Lạt mùa này nhỏ xíu,mưa nhiều nên có mầm, không để được lâu. Chú lấy khoai TQ mới lờinhiều!”.

Bà Y. khẳng định khoai TQ đã trộn đất, “đổi tên”, cầnbao nhiêu cũng có. Hiện nay, theo bà Y., mặt hàng này không chỉ vềTP.HCM mà còn đi Nha Trang, Bà Rịa  - Vũng Tàu... với khoảng 4-5tấn/ngày... Tại đây, khoai TQ sau khi trộn đất được bán 7.000-7.200đồng/kg. Sau đó qua tay các thương lái, giá bán đến tay người tiêudùng bằng với giá khoai tây Đà Lạt 12.000-13.000 đồng/kg.

Nhập nhèm

Hiện tại chợ đầu mối Bình Điền (huyện Bình Chánh,TP.HCM), hàng nông sản TQ đang tràn ngập. Sở dĩ hàng hóa nước này chiếmlĩnh thị trường  là nhờ ưu thế giá rẻ  và hình thức bắt mắt. Ví dụ, càrốt của TQ giá rẻ  hơn hàng VN khoảng 2.000 đồng/kg tùy loại. Tất cả cácloại cà rốt nhập về từ TQ (phân loại theo kích cỡ) đều có màu sắc đẹp,luôn tươi và bên ngoài nhẵn nhụi, được xử lý cẩn thận.

Anh Thắng, một người bán mặt hàng này ở chợ Bình Điền,cho hay đa số người đi buôn đều lấy cà rốt TQ về bán, vừa có lời lạibảo quản được lâu. “Ở đây (chợ đầu mối - PV) mặt hàng nào của TQ cũngcó giá rẻ  hơn. Nhưng khi bán lẻ ra các chợ ở TP, giá hàng TQ và Đà Lạtđều ngang nhau. Rất ít người đi chợ phân biệt được đâu là hàng Đà Lạt,đâu là hàng TQ!”, anh Thắng nói.

Không chỉ khoai tây, một số mặt hàng khác cũng đượcnhững người bán tìm cách giấu xuất xứ. Tại các chợ bán lẻ, đa số ngườitiêu dùng mua gừng, riềng, bắp cải, tỏi, hành tây... đều tưởng mìnhđang mua hàng VN vì giá không có sự chênh lệch. Tại các chợ đầu mối,khi hàng còn đóng nguyên bao nguyên kiện, chỉ có người mua buôn mớibiết đó là hàng TQ và đa số hàng này có giá rẻ  hơn. Tất cả mặt hàng đềucó thời gian  bảo quản rất lâu. Có loại được người bán hàng giới thiệuđể được sáu tháng đến một năm. Hầu hết người bán hàng đều cho biết mộtsố mặt hàng để được lâu là do đã được xử lý qua một lớp hóa chất chốngmọc mầm.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Phù phép khoai ngoại thành khoai nội này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Phù phép khoai ngoại thành khoai nội bạn tại đây.