Trong thí nghiệm, chó nhà tuân theo các chỉ dẫn của con người  để thực hiện một số nhiệm vụ nhất định cho dù chúng nhận thấy những dấu hiệu về một cách làm khác tốt hơn; trong khi đó, chó sói chọn lựa chiến lược hợp lí hơn dựa trên những quan sát của bản thân  chúng.

Trên thực tế, phản ứng của chó nhà cũng giống như các em bé, chúng thường ưu tiên cách thực hiện giống như người lớn đã làm mẫu.

Trong thí nghiệm, một nhà nghiên cứu  sẽ đặt một vật thể trong Hộp A và cho phép các đối tượng nghiên cứu  tìm kiếm  chúng. Khi người thí nghiệm chuyển vật thể sang Hộp B, em bé và chó nhà bị bối rối và tiếp tục tìm kiếm  vật nọ trong hộp ban đầu. Trong khi đó, chó sói dễ dàng tuân theo các tín hiệu chỉ dẫn từ mắt và xác định rằng vật thể đang nằm trong hộp B.

Kết quả thí nghiệm giúp các nhà khoa học  hiểu hơn về sự tiến hóa của hành vi xã hội, không chỉ ở loài chó mà cả ở con người.

Chỉ dẫn từ con người

Các nhà khoa học  cho rằng, khác biệt giữa hành vi của chó nhà và chó sói phản ánh hai cách học hỏi khác nhau.

“Tôi không nói rằng loài nào thông minh  hơn loài nào,” Adam Miklosi đến từ đại học  Eötvös, Hungary, đồng tác giả  của bài viết trình bày kết quả thí nghiệm trên tờ Science số ra ngày 4 tháng 9, nói. “Nếu bạn đặt tình huống một con vật phải tồn tại mà không có con người  bên cạnh, thì chắc chắn chó sói sẽ lợi thế hơn. Nhưng ở trường hợp chó phải tồn tại trong môi trường  sống của loài người, nơi mà việc tuân theo các thông tin  từ con người  là rất quan trọng, thì chó nhà lại tỏ ra thông minh  hơn.”

Các nhà nghiên cứu  cho rằng sự khác biệt  giữa chó nhà và chó sói trong thí nghiệm - cả hai đối tượng đều được nuôi nhốt trong cũi – xuất phát từ những đặc điểm gen mới phát sinh trong quá trình hơn 10.000 năm chó nhà được con người  thuần hóa. Theo suy đoán của các nhà khoa học, chó sói và chó nhà đã tách ra từ một tổ tiên chung cách đây ít nhất 15.000 năm.

“Kết quả này càng khẳng định cho giả thuyết  thuần hóa, bằng cáchmột lần nữa chỉ ra những khác biệt nổi bật, cũng như những điểm giốngnhau nổi bật giữa chó sói và chó nhà – trường hợp này là trong một thínghiệm mà chó nhà cũng chưa từng có kinh nghiệm,” dẫn lời MichaelTomasello và Juliane Kaminski (cán bộ Viện nghiên cứu  Nhân chủng họctiến hóa Max Planck, nước Đức, những người không tham gia vào nghiêncứu) trong một bài viết cùng dòng sự kiện trên tờ Science.

Các thí nghiệm khác đã cho thấy so với chó sói, chó nhà tập trungnhiều hơn vào giọng nói con người  và những thay đổi thanh âm nhẹ – đây là một khác biệt nữa bắt nguồn từ quá trình chó nhà được thuần hóa.

Mối liên kết giữa người và chó nhà

Động vật được thuần hóa và các em bé của chúng ta giống nhau ở chỗban đầu chúng đều học bằng cách lắng nghe  và làm theo những gì ngườilớn nói chứ không tự đánh giá  và ra quyết định  trước những tình huốngmới.

“Khi trẻ còn nhỏ, chúng sẽ tiếp xúc với một môi trường  phức tạp với đầy những tình huống rắc rối,” Miklosi nói. “Trẻdường như được lập trình sẵn là phải học hỏi từ người lớn, đặc biệttrong trường hợp chúng không hiểu những logic đằng sau tình huống – vídụ như khi học một ngôn ngữ. Những gì chúng phải làm là tuân theo lờichỉ dẫn của người lớn.”

Trẻ được lập trình để học theo người lớn khi chúng phải qua đường hay trong những tình huống nguy hiểm khác, khi việc tuân theo bản năng và trí tò mò của bản thân  chúng không phải là cách khám phá tốt nhất.

Điều tương tự cũng diễn ra với chó nhà, con vật đã được nuôi dạy đểtuân thủ chỉ dẫn của con người, ví dụ như chỉ ăn thức ăn con người  chosẵn trong đĩa, không được phép vồ gà ở bên ngoài theo bản năng.

Mặc dù chó sói thí nghiệm đã được nuôi nhốt trong chuồng từ nhỏ,nhưng bố mẹ hoặc ông bà của chúng là những con vật hoang dã sống trongtự nhiên, do đó chúng không phải là những sinh vật đã được thuần hóavới các đặc điểm ăn sâu vào hệ gen qua hàng ngàn thế hệ.

Tiến hóa xã hội

Mục đích chính của nghiên cứu  không phải tìm hiểu két quả quá trìnhthuần hóa chó nhà, mà là sử dụng chó nhà và chó sói như các đối tượngđể nghiên cứu  xem ở động vật, hành vi xã hội  tiến hóa như thế nào, đặcbiệt là ở loài người.

“Chúng tôi thấy hành vi của chó nhà và người có những điểm giống nhau,” Miklosi nói. “Chónhà trở nên giống với người là do chúng phải sống trong môi trường  xãhội loài người. Điều này sẽ tiết lộ cho chúng ta biết nhiều  điều về quátrình tiến hóa xã hội  của con người.”

Với việc nghiên cứu  chó nhà học cách thích nghi xã hội  loài ngườinhư thế nào, các nhà khoa học  hi vọng sẽ hiểu được nhiều hơn về cáchcon người thích nghi với xã hội  của chính mình.

Điều thú vị là, chó nhà và trẻ em  phản ứng khác nhau với cùng mộtkhía cạnh của thí nghiệm: Khi nhà nghiên cứu  trong thí nghiệm được thaybằng một người khác, chó liền quên mất bài học về Hộp A vừa diễn ra vàquay sang tuân theo chỉ dẫn từ mắt chúng. Ngược lại, em bé vẫncó cùng phản ứng với những người hướng dẫn  khác nhau, tiếp tục tuântheo chỉ dẫn từ người lớn thay vì chỉ dẫn từ đôi mắt.

Các nhà nghiên cứu  cho rằng trẻ em  được lập trình để tuân theo chỉdẫn từ tất cả người lớn và biến những chỉ dẫn thành hiểu biết chung vềthế giới.

“Trẻ em có ấn tượng rằng nếu chúng học được cách làm việc  gì đótừ một người lớn, thì tất cả mọi người sẽ đều hành động  theo cách màchúng được dạy,” Miklosi nói. “Có vẻ như chó không nghĩ như vậy.”

"Đối với chó nhà, dường như mối quan hệ  với một con người  cụ thểlà rất quan trọng, và những gì được dạy sẽ không được áp dụng phổ biếncho tất cả các tình huống.”

Bạn có ý kiến gì về bài viết Chó sói đạt kết quả tốt hơn chó nhà trong các bài kiểm tra logic này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Chó sói đạt kết quả tốt hơn chó nhà trong các bài kiểm tra logic bạn tại đây.