Sheryl Sandberg.

Nhìn từ bên ngoài thì đây là một kết hợp kỳ quặc, một phụ nữ  38 tuổi dày dặn kinh nghiệm  điều hành và một thanh niên  25 tuổi đời - cực kỳ thông minh, người sáng lập  ra mạng xã hội  phát triển nhất nhưng lại không hề có một khái niệm gì về việc thu lợi nhuận  từ nó.

“Cặp đôi” ăn ý

Tháng 3/2008, Sheryl Sandberg lúc đó đang giữ chức Giám đốc điều hành  của Công ty  Palo Alto (California) và Mark  Zuckerberg, người sáng lập  ra Facebook, vẫn còn là một cặp không tên tuổi ở Thung lũng Silicon. Nhưng chỉ trong một thời gian  ngắn, họ chứng tỏ khả năng hòa hợp và bổ sung tuyệt vời cho nhau.

“Nàng”, một chuyên gia  về khả năng giao lưu và năng lực  hoạt động xã hội  mãnh liệt, là giám đốc  của vài phòng, ban ở Ngân hàng  Thế giới, Bộ Tài chính  Mỹ và đã đạt nhiều thành công  xuất sắc  trong các chương trình  AdWord và AdSense của Google.

Còn “chàng”, dở dang chương trình  Đại học  Harvard, nhà phân tích  phần mềm và lý thuyết về kỹ thuật  giao tiếp mạng xã hội  tương lai.

“Đó không phải là sức mạnh và thống trị. Đó là cơ hội xây dựng  nền tảng cho một tổ chức xã hội  lớn”, Sandberg nói.

“Cô ấy giải quyết vấn đề về lợi nhuận  và các công việc  về quảng cáo, còn tôi tập trung vào các sản phẩm  và kỹ thuật  chiến lược”, Zuckerberg nói.

Họ cùng nhau vạch kế hoạch  nghiêm túc để “vắt sữa” những thành viên  của Facebook  - ước tính khoảng 250 triệu USD  từ các chương trình  quảng cáo. Phương pháp của Facebook  là tạo nên mạng lưới quảng cáo  hoặc hoạt động  môi giới  quảng cáo  cho hãng xuất bản điện tử  khác bằng kỹ thuật  số của báo chí  truyền thống  và cả cách mạo hiểm hiện nay như trang web  chuyên về những chuyện tầm phào Gawker.

Trong chuyện này, Facebook  thu hút lượng khách hàng  bằng cách thuyết phục các thành viên  từ bỏ trang web  khác và bán cơ hội được sử dụng thông tin  cho nhà quảng cáo, chuyển đổi lợi tức. Một cách nữa là kinh doanh  các sản phẩm  cực rẻ (micropayment business) - để trở thành nhà bán lẻ cho iTunes, chuyên bán những sản phẩm, dịch vụ  và khoảng 350 trò chơi điện tử  với giá cực rẻ.

Hiệu quả thương mại  của kỹ thuật  số thường không nhiều, kể cả những trang web  lớn, ngoại trừ Google. Liệu Facebook  có thể thay đổi được điều này không?

Có thể nói, Facebook  thu hút được rất nhiều thành viên  nhưng lợi tức thu được từ nó thì lại không nhiều lắm. Khi Sandberg bắt đầu làm việc  với Facebook, trang web  này đã trị giá khoảng 15 tỷ USD  (trong đó Microsoft  đầu tư  vào 240 triệu USD) nhưng đang trên đà mất khoảng 150 triệu trong tổng số 350 triệu USD  doanh thu.

Trung bình, mỗi thành viên  bỏ ra khoảng 20 phút hàng ngày trên Facebook, trao đổi tên, nghề nghiệp, cơ sở học vấn, hình ảnh, nói chuyện về những mối quan hệ  xã hội  của mình, cách sử dụng thời gian, thảo luận  về những bộ phim, sách báo và nhà hàng  ăn uống mình ưa thích.

Những thông tin  đó thực sự là tấm hộ chiếu đi đến triệu triệu tâm hồn - và ví tiền. Tuy Facebook  đang cố gắng  rất nhiều để thu hút các nhà quảng cáo  đầu tư  vào, nó vẫn chưa có kế hoạch  bán các dữ liệu.

Hiện nay, Facebook  có nhiều hợp đồng quảng cáo  từ các doanh nghiệp  nhỏ, có hợp đồng với Microsoft  để bán những quảng cáo  nhỏ qua mạng và những hợp đồng quảng cáo  trọn gói của các thương hiệu  lớn.

Zuckerberg biết đang ngồi trên vị trí vàng, nhưng cũng biết rằng nếu bán thông tin  cá nhân  không khéo léo sẽ làm tổn thương các thành viên  vì họ nghĩ những bí mật đời tư bị xâm phạm.

Vào tháng 9/2006, Facebook  bị than phiền vì các thànhviên cho rằng thông tin  cá nhân  bị xâm phạm quá nhiều sau khi Facebookcho phép hai trang web  News  Feed và Mini  Feed cập nhật thông tin, kếtquả là Zuckerberg phải xin lỗi các thành viên  và tạo chương trình  mớicho phép các thành viên  có thể kiểm soát lý lịch của mình.

Một năm sau, Facebook  liên kết với Beacon, từ đóBeacon tự động gửi những quảng cáo  cho các thành viên  của Facebook  khimua hàng trên mạng, bao gồm Amazon, Travelocity và Ebay. Khoảng trên 50ngàn thành viên  Facebook  phản đối chương trình  này. Lại thêm một lần,Facebook xin lỗi và sửa sai.

“Nàng” khẳng định tầm quan trọng

Đây là thời điểm Sandberg nhảy vào cuộc, cố gắng  tìmra phương pháp mới giúp cuộc mua bán  nhạy cảm này có thể chấp nhậnđược, ít nhất là về hình thức bên ngoài.

Cô và Zuckerberg cùng nhau làm việc  cật lực để tạo ranhiều hệ thống  giúp cho các thành viên  có thể kiểm soát thông tin  cánhân của mình trên mạng, từ đó mỗi thành viên  có thể cho phép và khôngcho phép những người nào xem lý lịch của mình.

Dự kiến trước được những trận chiến có thể sẽ xảy ratrong tương lai, Sandberg thuê một người từng làm luật sư  và bào chữacho Công đoàn Dân quyền Mỹ làm đại diện cho Facebook.

Sandberg đã có một thời gian  dài làm việc  trong môitrường chính trị phức tạp, sếp cũ của Sandberg, Eric Schmitdt, Giám đốcđiều hành Google, nói như vậy về cô.

Vào năm học cuối ở Đại học  Harvard, cô đã viết bàiluận án kinh tế  với đề tài “Thống kê sự liên hệ giữa ngược đãi trongnội bộ gia đình  và không cân bằng về tài sản  giữa hai vợ chồng”. Saukhi tốt nghiệp với tấm bằng MBA và làm cố vấn  một thời gian  ngắn choCông ty McKinsey & Co, Sandberg vào làm Chánh văn phòng, Phòng hànhchính cho chính quyền  Clinton.

Tại đây, cô có nhiều sáng kiến giúp Bộ Tài chính  Mỹđối phó với với tình trạng náo loạn sau khi Nga  và một số nước châu Ágặp khủng hoảng, đấu tranh để khấu trừ nợ nần cho các nước đang pháttriển.

Schmidt gặp Sandberg khi cô đang còn làm việc  cho BộTài chính. Sau khi Nhà trắng  thay đổi cơ cấu nhân sự, cô chuyển vào làmcho Google  và gọi điện thoại  cho Schmidt.

Schmidt nhớ lại: “Tôi nói, cô là một người đầy khảnăng, cô nên vào làm việc  với chúng tôi” và Schmidt đã nhận Sandbergvào làm khi trong đầu chưa hề có bất cứ một khái niệm nào về vị trí sẽbổ nhiệm cho Sandberg.

Sau đó, Schmidt chuyển Sandberg đến phòng của OmidKordestani, cựu giám đốc  bán hàng. Sandberg thuyết phục Kordestanirằng, cô sẽ đảm đương công việc  thiết kế  công nghệ  và kiểm soát quảngcáo trên internet  của bộ phận kinh doanh.

Schmidt nhìn thấy được giá trị  của Sandberg: Khả năngthiên phú của Sandberg là tìm ra người có tài kinh doanh  bẩm sinh, cókhả năng sáng tạo những kiểu kinh doanh  mới lạ trên internet. Dưới thờiSandberg, phòng kinh doanh  của Google  từ 4 người tăng lên 4.000 người,chiếm 2/3 tổng số doanh thu  hàng năm (hiện nay đạt khoảng 14 tỷ USD).

Mở cửa cho cuộc mạo hiểm mới, tháng 12/2007, Sandberggặp Zuckerberg, lúc đó đang kiếm người cho vị trí giám đốc  điều hànhcủa Facebook. Cô đã hỏi rất nhiều về những hoài bão của công ty, và bịcuốn hút bởi sáng kiến “bức tranh giao tiếp xã hội  trên mạng” với nhữngbạn bè, người quen biết và công ty.

Nếu Facebook  có thể sử dụng sức mạnh của máy tính  đểgiúp mọi người đến gần nhau hơn, thì nó sẽ trở thành trang chủ  của tấtcả các cư dân trên toàn cầu, mạch chủ của quảng cáo.

Sandberg ủy nhiệm một số giám đốc điều hành  của mình,bao gồm cả Daniel Rose, một “cựu binh” của Amazon và phó chủ tịch  chịutrách nhiệm gửi những chương trình  của Facebook  cho các nhà quảng cáo,mở rộng các cách mua bán  dữ liệu  trên trang web.

Việc kinh doanh  giữa các website  là “miếng bánh ngon”khi mục đích của nó là tìm kiếm  lợi nhuận. “Nó thực sự là cơ hội làmcho thị trường  trở nên sôi động và hấp dẫn”, Rose nói.

Có thể nói, bàn tay  của Sandberg vươn tới bất kỳ chỗnào có thể ra tiền. Một năm trước, Facebook  khánh thành một chươngtrình đặt ngay trang chủ, mời thành viên  tham gia các trò chơi, xemvideo, lấy phiếu giảm giá hoặc tham gia vào danh sách với tư cách làngười hâm mộ. Hãng bánh pizza Papa John’s đã mua một chương trình, vàkết quả là khoảng 130.000 người hâm mộ  hãng bánh pizza này.

Với Adidas, người của Sandberg giúp công ty  này có mộttrang quảng cáo  trên Facebook  và thực sự hấp dẫn các thành viên  bằngđoạn video  với sự góp mặt của danh thủ David  Beckham.

Với cách thức truyền thống, Twists có kế hoạch  giúpFacebook từ 400 - 500 triệu USD  cho quảng cáo  trong năm nay, giúp chocông ty có đủ tiền để chi trả cho những khoản tiền “vương vãi” bênngoài. Năm ngoái, số tiền này khoảng 300 triệu USD. 

Cuối tháng Năm vừa qua, các nhà đầu tư  từ xứ bạchdương Digital  Sky Technologies đã đầu tư  thêm 200 triệu USD, giúpFacebook nghĩ tới một tương lai xa hơn.

Sandberg rất nhanh thuyết phục các thành viên  rằngchính họ, chứ không phải Facebook, kiểm soát thông tin  cá nhân, cô nói:“Chúng tôi không bao giờ chia sẻ  thông tin  của bạn cho các nhà quảngcáo, nhưng chúng tôi  có thể giúp các bạn dễ dàng chia sẻ  thông tin  củamình với họ”.

Công ty rất thận trọng về việc sử dụng các thuật ngữtrên trang web  và trong văn phòng. Theo đó, các thành viên  Facebookkhông tiết lộ thông tin  cá nhân  của mình mà là họ “chia sẻ” các thôngtin này.

Trước khi thực sự giới thiệu  trang website  “Connect”,Facebook đề nghị các thành viên  hãy thông qua hai hoặc ba phần về cácbản cam kết đồng ý chia sẻ  thông tin  cá nhân  của mình cho các thànhviên khác. Chờ dịp thích hợp, Facebook  sẽ hỏi các thành viên  đồng ýtiếp nhận những quảng cáo  về các chủ đề họ ưa thích. Ai có thể từ chối?

Facebook tiết lộ cho các thành viên  về các thông tincá nhân của họ sẽ được sử dụng thế nào và làm gì. Tháng 7/2009, để giúpcác thành viên  tự tin hơn trong việc tiết lộ thông tin  bản thân,Facebook tạo nên một hệ thống  giúp cho các thành viên  có thể tự tạo nêntừng nhóm để tham gia, chẳng hạn nhóm các bệnh nhân, nhóm “nghiện” muasắm, nhóm thích phim  ảnh …

Bạn có ý kiến gì về bài viết Người phụ nữ phía sau thành công của Facebook này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Người phụ nữ phía sau thành công của Facebook bạn tại đây.