Theo ông Nguyễn Quốc Trọng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số  - Kế hoạch  hóa gia đình  (DS-KHHGĐ): “Nước ta đang bắt đầu giai đoạn cơ cấu “dânsố vàng”. Nghĩa là, cứ 2 người trong độ tuổi lao động  mới phải “nuôi” 1người phụ thuộc (trẻ em dưới 15 tuổi và người già trên 60 tuổi). Giaiđoạn này được dự đoán sẽ kéo dài 30 năm, từ năm 2010-2040.

Đây là cơ hội màtất cả các quốc gia  đang phát triển  chờ đợi để trỗi dậy. Trước đó, HànQuốc, Trung Quốc…đều đã “hóa rồng” ở giai đoạn cơ cấu “dân số vàng”

TS Nguyễn Đình Cử, Viện trưởng Viện Dân số  và các vấn đề xã hội, Đại học  Kinh tế  Quốc dân, phân tích  thêm về những thuận lợi đem đến khi Việt Nam bước vào thời điểm cơ cấu dân số  lịch sử  này. Đó là sự tập trung của một lực lượng lao động  trẻ hùng hậu chưa từng có. Mộtkhi lực lượng này được tận dụng tối đa trí tuệ, sức lao động, sẽ tạo rakhối lượng của cải vật chất khổng lồ, tạo ra giá trị  tích luỹ lớn chotương lai của đất nước, đảm bảo an sinh xã hội  khi nước ta bước vàogiai đoạn “dân số già”.  Cùngđó, khi tỉ lệ trẻ em  dưới 15 đang giảm đi đáng kể sẽ tạo cơ hội cảithiện tình trạng suy dinh dưỡng. Vả lại, trẻ em  ít đi thì tỉ số giáoviên, cơ sở vật chất/ học sinh  tăng lên, tạo điều kiện phát triển giáodục và là cơ hội nâng cao thể lực, trí lực cho thế hệ trẻ. Bên cạnh đó,tỉ lệ phụ nữ  trong độ tuổi sinh đẻ (15-49 tuổi) so với dân số  trong độtuổi lao động  cũng đang giảm. Số không nằm trong độ tuổi sinh đẻ sẽtham gia vào lực lượng lao động. Tỉ lệ người ở tuổi nghỉ hưu giảm đicũng khiến quỹ phúc lợi xã hội  “nhẹ gánh” và có cơ hội đầu tư  nhiều hơncho chất lượng  sống của người già.

Thiếu việc làm  sẽ dẫn đến mại dâm, ma túy

Theo ông Bruce Campbell - Trưởng Đại diện Quỹ Dân số  Thế giới  tại Việt Nam: Đây sẽ là cơ hội “vàng” để Việt Nam tiến những bước vượt bậc. Tuy nhiên, cần lưu ý đến mặt trái của vấn đề. Nếu không có sự chuẩn bị  đầutư cho tương lai thì khi những thế hệ tương lai trưởng thành, họ sẽkhông có việc làm  kể cả khi họ di cư và tìm việc làm. Lúc đó, sẽ xảy ramột kịch bản rất nguy hiểm là các tệ nạn xã hội  như: bán dâm, ma tuý sẽphát triển.

Chia sẻ nhận định này, ông Dương Quốc Trọng nhận định: Nếu nước ta cứ duy trì  số liệu đáng buồn, tức là có tới 75% người chỉ làlao động giản đơn, thì không thể tạo ra nhiều sản phẩm  cho xã hội. Hơnthế tình trạng thất nghiệp rất dễ xảy ra ở khu vực  này. Bởi lượng cungđã át cầu.

Theo báo cáo vềtình hình thị trường  lao động  Việt Nam  của Bộ LĐ-TB-XH, nước ta đangthiếu trầm trọng lao động  kỹ thuật  trình độ cao và lao động  dịch vụ  caocấp trong các ngành tài chính, ngân hàng, du lịch, bán hàng... nênnhiều nghề và công việc  phải thuê lao động  nước ngoài. Trong khi đó,lao động xuất khẩu  đa phần chỉ đạt chất lượng  thấp, mới qua đào tạo  sơđẳng, không có ngoại ngữ.

Trong năm 2009, do ảnh hưởng bởi khủng hoảng tài chính  toàn cầu, rất nhiều thị trường  tiếp nhận lao động  Việt Nam đã đóng cửa. Nhiều lao động  phải về nước trước thời hạn.  

Đươngnhiên, thiếu việc làm, không thể tạo ra của cải vật chất đủ đáp ứng nhucầu sống của xã hội, tất yếu giá trị  tích lũy sẽ thấp. Hơn nữa, không có việc làm  thanh niên  rất dễ sa vào các tệ nạn xã hội. Thực tế ở nước ta cho thấy,  hầu hết những người nghiện chích ma tuý, nhiễm HIV/AIDS đều rơi vào lứa tuổi lao động, lứa tuổi từ 20-29 tuổi.

Tìnhtrạng đô thị hóa nhanh cũng đang làm nảy sinh nhiều vấn đề xã hội  nhứcnhối. Hầu hết số nông dân  mất đất vẫn đang trong độ tuổi lao động. Tuynhiên, họ không có cơ hội tìm được việc làm, do không có chuyên môn.Hiện đa phần chỉ sống dựa vào tiền đền bù do mất ruộng, đất. Ở nhữngkhu vực này cũng  đang gia tăng nhanh chóng  tỷ lệ thanh niên  tội phạm (cờ bạc, hút chích, mại dâm)... do sẵn tiền lại thiếu công việc.

Theo ông Trọng, để tận dụng giai đoạn “dân số vàng”, Chính phủ  đã chỉ đạo các Bộ LĐ-TB-XH tậptrung đào tạo, nâng cao tay nghề người lao động, đặc biệt là nông dân.Các đơn vị chức năng cũng được giao trách nhiệm nỗ lực hơn nữa tăngcường các hợp đồng xuất khẩu  lao động  . Bên cạnh đó, Công nghệ  thông tin  và truyền thông  cũng được xác định  là một trong những ngành kinh tế  mũi nhọn của nước ta.  Mục tiêu đến năm 2020 là sẽ đào tạo 1 triệu nhân lực công nghệ  thông tin, phát triển công nghiệp  phần mềm, thu hút đầu tư  nước ngoài.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Cơ hội trỗi dậy đi cùng nguy cơ xã hội này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Cơ hội trỗi dậy đi cùng nguy cơ xã hội bạn tại đây.