Những thời khắc khó khăn của kinh tế thế giới - Bản có dấu.
Nhung thoi khac kho khan cua kinh te the gioi - Bản không dấu.

Những thời khắc này được tờ Newsweek tổng hợp lại vào thời điểm kinh tế  toàn cầu  vẫn chưa thoát khỏi suy thoái và hệ thống  tài chính  Mỹ kỷ niệm một năm rơi vào khủng hoảng.

1. Hội chứng cuồng hoa tulip

Một trang sách cổ từ thế kỷ  17 ghi lại hình ảnh  bông hoa tulip gắn liền với quyền lực. Ảnh: Library of Congress, US

Vào thế kỷ  17 tại Hà Lan, hoa tulip được xem là biểu tượng cho giá trị  và vai vế trong xã hội. Đầu năm 1637, giá loại hoa này leo thang không thể kiểm soát. Người ta giành giật nhau mua từ khi tulip mới chỉ là củ vùi trong đất. Vào đỉnh điểm của "sự điên cuồng", theo cách gọi hiện nay, giá mỗi bông lên tới 4.200 đồng gulden, cao gấp 20 lần so với lương hằng năm của một lao động  có tay nghề. Phần lớn nhà kinh tế  hiện đại thống nhất  đây có thể coi là bong bóng giá đầu tiên trong lịch sử  thế giới. Cơn sốt bắt nguồn từ sự độc quyền  của nhà nước  trong việc điều hành thị trường.

2. Cơn sợ hãi của năm 1837

Bức tranh mô tả lại cơn sợ hãi của dân chúng trong thời kỳ 1837. Ảnh: Libarary of Congress. US

Năm 1836, Tổng thống  thứ bảy  của Mỹ, Andrew Jackson, đóng cửa Ngân hàng  liên bang để giải phóng nền kinh tế  khỏi những quy định  tín dụng quá hà khắc do ngân hàng  này đề ra. Ông biến các quỹ đầu tư  thành ngân hàng  với quy định  nới lỏng hơn, đồng thời đưa ra nhiều chính sách đất đai đúng đắn. Tuy nhiên đến 1837, vị tổng thống  thứ tám là Martin Van Buren không hoàn thành những việc dang dở của người tiền nhiệm và đưa kinh tế  quay lại thời kỳ tăm tối. Bức tranh miêu tả suy thoái lan  rộng làm gia tăng tình trạng thất nghiệp. Ở góc tranh, chủ đất lấp ló ngoài cửa chờ chực vào xiết nợ, còn người nông dân  than vãn với vợ mình về tình trạng không tiền bạc, trong khi đàn con liên tục đòi ăn bánh mỳ.

3. Nỗi sợ hãi của các nhà băng, năm 1907

Bức tranh miêu tả Tổng thống  Roosevelt đang xua gấu đánh đuổi những kẻ gây hại cho Phố Wall. Ảnh: Library of Congress, US

Tâm lý sợ hãi bao trùm Phố Wall  sau khi Công ty  Knickerbocker Trust thất bại trong việc lũng đoạn thị trường. Chỉ một tuần sau đó, các ngân hàng  lần lượt từ chối trả tiền cho séc của Knickerbocker, gây ra cuộc chạy đua giữa các công ty  quỹ tín thác. Toàn bộ hệ thống  chứng khoán  nằm trong nguy cơ bị sụp đổ. Trong nỗ lực cứu thị trường, người khổng lồ  ngân hàng  J. P. Morgan  đã tập hợp một đội cứu trợ bao gồm các thành viên  chính phủ  và chủ tịch  ngân hàng. Trong hình minh họa có từ năm 1907, Tổng thống  Theodore Roosevelt đang lùa ra hai con gấu (Tòa án liên bang và Ủy ban  Thương mại  các tiểu bang) để xua đuổi những thủ phạm khiến Phố Wall  lao đao.

4. Đại Suy thoái năm 1929

Vào 20/7/1931, các nhà đầu tư  kéo nhau đến vây kín cửa Ngân hàng  American  Union Bank khi ngân hàng  này sụp đổ, Ảnh: Getty Images

Sau suốt một thập kỷ tăng trưởng leo thang, thịtrường chứng khoán  Mỹ trở nên mất kiểm soát và gây áp lực giảm giá. Cáccổ phiếu xuống dốc trong nhiều tuần trước 29/10/1929, còn được gọi là"Ngày thứ ba  đen tối" khi chứng khoán  rơi tự do, tàn phá hệ thống  tàichính Mỹ. Tính đến lúc suy thoái chạm đáy vào năm 1932, chứng khoánnước này mất tới 90% giá trị. Có tới 11.000 trong số 25.000 ngân hàngbị đóng cửa. Bức ảnh  chụp vào ngày 20/7/1931 miêu tả một đám đông đangđứng trước American  Union Bank tại New York  sau khi ngân hàng  này sụpđổ.

5. Ngày thứ hai  đen tối, 1987

Nhà đầu tư  mệt mỏi trong "Ngày thứ hai  đen tối" khi thị trường  chứng khoán  rơi tự do. Ảnh: Getty Images

Viễn cảnh kinh tế  xấu đi cùng với căng thẳng leothang tại Trung Á khiến giới đầu tư  lo ngại Phố Wall  có thể sụp đổ bấtcứ lúc nào. Trong "Ngày thứ hai  đen tối" 19/10/1987, chứng khoán  Mỹchứng kiến đà lao dốc tồi tệ nhất kể từ sau Thế chiến lần thứ 2. Chỉ sốS&P 500 giảm 20% điểm chỉ trong một ngày, kéo chứng khoán  toàn thếgiới đi xuống. Các chuyên gia  môi giới, như người trong ảnh, ngập tronghàng trăm cú điện thoại  yêu cầu giao dịch  của nhà đầu tư. Cho đến nay,ngày này vẫn được gọi là ngày điên rồ nhất trong lịch sử  Phố Wall.

6. Bong bóng bất động sản  ở Nhật Bản, 1996

Hơn 10.000 người đã tham gia biểu tình phản đối chính sách cứu trợ các công ty  nhà đất hồi 1996. Ảnh: AP

Giá bất động sản  tại Nhật Bản  không ngừng leo thangvào cuối những năm 1980, đầu 1990. Có những thời điểm giá sàn tại khuImperal Palace, Tokyo  đắt hơn bất cứ bất động sản  tại Canada  lúc đó.Tuy nhiên, đến 1996, bong bóng này tan vỡ và giá nhà đất lao dốc tới75% so với đỉnh điểm.Trong ảnh, người dân  tại Tokyo  xuống đường phảnđối chính phủ  vì kế hoạch  dùng tiền công đi cứu các công ty  nhà đất bênbờ vực phá sản.

7. Khủng hoảng ngân hàng  tại Argentina, 2001 - 2002

Người dân Argentina  xuống đường biểu tình khi nước này rơi vào cảnh phá sản. Ảnh: Getty Images

Hệ thống ngân hàng  Argentina  sụp đổ vào vào tháng12/2001, nhấn chìm một trong những trung tâm  kinh tế  năng động và thànhcông nhất tại khu vực  Nam Mỹ. Gần như chỉ sau một đêm, đất nước  này rơivào cảnh đói nghèo. Tình cảnh sau đó hết sức hỗn độn. Chỉ trong vòng 1tuần, có tới 5 vị tổng thống  lên và xuống chức. Người dân, công nhân,viên chức xuống đường biểu tình. Chính quyền  Argentina  cho rằng thủphạm là các chính sách mà Quỹ Tiền tệ Quốc tế  và Ngân hàng  Thế giới  ápdụng tại đây từ những năm 1990. Kể từ đó đến nay, giới lãnh đạo nướcnày đi theo một đường lối tài chính  độc lập  và đã phục hồi đáng kể. Tuynhiên, vẫn còn một chặng đường xa để Argentina  đạt được sức mạnh như họđã từng có.

8. Thâu tóm hai ngân hàng  Fannie Mae và Freddie Mac, 2008

Ảnh chụp Bộ trưởng Tài chính  Mỹ vào ngày 7/9 nămngoái khi ông tuyên bố chính phủ  nắm quyền kiểm soát hai ngân hàngFannie Mae và Freddie Mac. Ảnh: Getty Images

Trong ảnh chụp vào ngày 7/9/2008, Bộ trưởng Tài chính  của Mỹ lúc đó, ông Henry  Paulson và Chủ nhiệm Ủy ban  Tài chính  nhà đất Liên bang James B. Lockart đang chuẩn bị tuyên bố chính quyền  liên bang sẽ nắm quyền kiểm soát hai ngân hàng  Fannie Mae và Freddie Mac. Trước đó vài tháng, hai nhà cho vay thế chấp lớn nhất, chiếm tới 40% thị phần của Mỹ, đã tuyên bố họ không còn khả năng thanh toán. Để nắm quyền kiểm soát hai khối rắc rối lớn, Bộ Tài chính  của Mỹ đã tiêu tốn tới 200 tỷ USD.

9. Sự sụp đổ của Ngân hàng  Lehman Brothers, 2008

Những khuôn mặt đăm chiêu của nhà đầu tư  khi nghe tin Ngân hàng  Lehman Brothers sụp đổ. Ảnh: AP

Trong ảnh, các nhà đầu tư  với khuôn mặt lo lắng  đangđứng đợi bên ngoài trụ sở chính của Ngân hàng  Lehman Brothers tại NewYork vào ngày 15/9/2008 sau khi ngân hàng  này tuyên bố tình trạng phásản.

10. Cứu vớt AIG, 2008

Dù chi nhánh AIA của AIG tại châu Á  dán thông báonhấn mạnh cuộc khủng hoảng tại Mỹ không ảnh hưởng tới các khách hàngcủa AIA, người dân  tại Singapore vẫn chen chân đi rút tiền. Ảnh: AP

Tâm lý lo ngại bao trùm lên toàn cầu  khi đại gia bảohiểm American  International Group bên bờ vực phá sản do khủng hoảng thếchấp dưới chuẩn. Chứng khoán  toàn cầu  lao dốc kể cả khi chính phủ  Mỹliên tục bơm tiền vào AIG. Trong ảnh, khách hàng  của AIG tại Singaporexếp hàng chờ rút tiền tại một chi nhánh vào ngày 17/9.

11. Sự sụp đổ của Ngân hàng  Washington  Mutual

Những người biểu tình phản đối WaMu bằng cách phun sơn vào cửa một chi nhánh của ngân hàng  này sau khi nó sụp đổ. Ảnh: AP

Vụ sụp đổ của Washington  Mutual (WaMu) gây chấn độngbởi nó là nạn nhân  lớn nhất trong lịch sử  ngàng ngân hàng  Mỹ. Ngân hàngđạt kỷ lục trước đó là Continential Illinois  National Bank & Trusthồi 1984 có quy mô chỉ bằng một phần tư WaMu. Phần lớn trong khối tàisản 307 tỷ USD  của WaMu bị Ngân hàng  JPMorgan Chase thâu tóm.

12. Cơn chấn động Wachovia

Một khách hàng  sử dụng máy rút tiền  của Ngân hàng  Wachovia. Ảnh: Getty Images

Cổ phiếu của Wachovia xuống giá tới 90% trong buổisáng ngày 29/9/2008. Đối diện với nguy cơ sụp đổ, Wachovia trở thànhmiếng mồi ngon cho hai đại gia Citigroup và Well Fargo tranh giành. Đếnngày 9/10 năm ngoái, Citigroup tuyên bố từ bỏ cuộc đua nhưng vẫn tiếptục cuộc chiến  pháp lý đòi Wachovia và Well Fargo phải bồi thường hàngchục tỷ USD  sau thỏa thuận mua hụt.

13. Gói cứu trợ ngân hàng, 2008

Người phát ngôn của Hạ viện, bà Nancy Pelosi đang kývào biên bản cuối cùng, đánh dấu gói cứu trợ trị giá 700 tỷ USD  đượchoàn toàn thông qua. Ảnh: Getty Images

Những vụ sụp đổ liên tiếp kéo kinh tế  Mỹ vào cuộc khủng hoảng trầm trọng, dẫn đến ngày 27/9/2008, Bộ trưởng Tài chính  Henry  Paulson phải ban bố trình trạng khẩn cấp. Hôm đó, ông đọc bản tường trình dài 3 trang, công bố gói cứu trợ trị giá 700 tỷ USD  để hỗ trợ ngành tài chính  chống chọi với suy thoái. Hai ngày sau đó, gói cứu trợ được Thương viện thông qua với, và cuối cùng cũng được Hạ viện phê duyệt sau nhiều tranh cãi  nảy lửa. Trong ảnh, người phát ngôn của Hạ viện Nancy Pelosi đang ký vào biên bản cuối cùng của Đạo luật khẩn cấp Bình ổn nền kinh tế  năm 2008  dưới sự chứng kiến của các nhà làm luật khác.

14. Khủng hoảng toàn cầu, 2008 -2009

Một nhà môi giới  bị căng thẳng khi thị trường  thế giới  chưa thể phục hồi. Ảnh: Getty Images

Gói cứu trợ của Quốc hội được chính thức thông quavào ngày 3/10 năm ngoái vẫn không ngăn chặn được tình trạng bất ổn trênthị trường tài chính  Mỹ và thế giới. Những tháng tiếp theo đó, chỉ sốtrung bình công nghiệp  Dow Jones và thị trường  các nước chứng kiếnnhiều phiên giảm điểm. Chính phủ  khắp thế giới  hợp sức với Mỹ trong nỗlực cứu những ngân hàng  có vấn đề. Trong ảnh, một nhà môi giới  tại NewYork đang trong cơn stress vào ngày giao dịch  7/10/2008.

Hiện tại chưa có bình luận nào về bài viết Những thời khắc khó khăn của kinh tế thế giới!

Bạn có ý kiến gì về bài viết Những thời khắc khó khăn của kinh tế thế giới này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Những thời khắc khó khăn của kinh tế thế giới bạn tại đây.