Nếu thường xuyên chia sẻ  file trên mạng gia đìnhhoặc văn phòng, chắc chắn bạn sẽ muốn thấy được những gì bên trong cácổ đĩa mạng, hay vẫn được gọi là các ổ đĩa đính kèm mạng (hay NAS). Thayvì chia sẻ  các thư mục với Windows  và cấu hình các file từ các máytính, các thiết bị NAS kết nối một cách trực tiếp  với mạng. Chúng làcác máy tính  mini, chính vì vậy có thể lưu trữ  các file trên chúng vàtruy cập đến chúng từ tất cả các máy tính.

Một lý do  nữa là vì các thiết bị NAS được thiết kếchuyên cho việc chia sẻ  mạng, chính vì vậy chúng hỗ trợ nhiều hệ điềuhành và có nhiều tính năng bổ sung.

Nếu có một máy tính  cũ, cộng với một chút thời gianrảnh rỗi, khi đó bạn hoàn toàn có thể thiết lập một máy FreeNAS. Sửdụng một LiveCD mã nguồn, bạn sẽ có một thiết bị NAS nâng cao.

Sau đó bạn có thể host các ổ đĩa cứng của máy tính  cũ hoặc cắm thêm các ổ USB  để chia sẻ.

Rõ ràng nếu mua một thiết bị NAS xinh xắn  với giá khoảng 100$ hoặc hơn, thì sau đó bạn cũng phải load nó với một ổ đĩa.

Mặc dù vậy, bạn có thể có được một thiết bị tương tựnhư vậy hoàn toàn miễn phí  nếu sử dụng máy tính  cũ và một ổ đĩa tồntại. Hướng dẫn  gồm hai phần này chúng tôi  sẽ giúp bạn thiết lập và cấuhình FreeNAS.

Những ưu điểm của việc sử dụng các thiết bị NAS

Chúng tôi đã giới thiệu  vắn tắt một số lợi ích màcác thiết bị NAS cung cấp qua cách thiết lập đơn giản những chia sẻtrong Windows, mặc dù vậy dưới đây mới là danh sách đầy đủ:

• Hỗ trợ Recycle bin:Nếu bạn hoặc người dùng  nào đó xóa các file từ thư mục chia sẻ  trongWindows trên các máy tính  khác, khi đó chúng sẽ không được chuyển vàorecycle bin mà sẽ bị xóa một cách vĩnh viễn.

Rõ ràng điều này có thể là một vấn đề lớn nếu sau đóbạn muốn khôi phục các file. Tuy nhiên một số thiết bị NAS (chẳng hạnnhư FreeNAS) có tính năng recycle bin có thể giúp bạn trong những tìnhhuống như vậy.

• Các máy tính  không phải bật để truy cập  chia sẻ:Sử dụng Windows  để chia sẻ  file có nghĩa rằng các máy tính  đó phải đượcbật để các máy tính  khác có thể truy cập  vào các file của nó. Thiết bịNAS cho bạn có một địa điểm  lưu trữ  tập trung, chính vì vậy bạn luôn cóthể truy cập  các file mình muốn, dù các máy tính  đó có được bật haykhông.
   
• Kiểm soát tốt và dễ dàng hơn quá trình chia sẻ:Bạn có thể quản lý người dùng  và nhóm người dùng, sử dụng một số quyềnhạn cụ thể. Vì NAS cung cấp sự thẩm định bằng mật khẩu  nên các máy tínhkhông cần phải có các tài khoản tương xứng.

Khi truy cập  các thư mục chia sẻ  được bảo vệ mậtkhẩu trên một máy tính  Windows  từ xa, bạn phải đánh vào người dùng  vàmật khẩu cho tài khoản Windows  đã được cấu hình tên máy tính  từ xa.

Vì vậy nếu muốn gữi bí mật các thông tin  người dùng,bạn phải tạo mỗi một tài khoản cho mỗi một người trên mỗi máy tính, chíít cũng là những người đang chia sẻ  file. Tuy nhiên do NAS chỉ kiểmsoát sự truy cập, nên việc cần đến các tài khoản Windows  trên tất cảcác máy tính  là không cần thiết.

• Hỗ trợ các giao thức chia sẻ  file nguyên bản của Windows, Linux  và Mac OS X:Không cần cài đặt các giao thức tương xứng giữa các hệ điều hành  khácnhau; NAS làm việc  với tất cả các giao thức mặc định của các hệ điềuhành.

Các giao thức và đặc tính của FreeNAS

FreeNAS hỗ trợ tất cả các giao thức chia sẻ  phổbiến. Với các máy tính  Windows, nó hỗ trợ Common Internet  File System(CIFS), cũng được biết đến dưới tên SMB hoặc samba.

Với những người dùng  Mac, nó hỗ trợ Apple  FilingProtocol (AFP). Bên cạnh đó cũng hỗ trợ Network File System  (NFS) chocác máy tính  kiểu dáng  Unix đó. Khi thiết lập các đĩa, bạn có thể kíchhoạt sự mã hóa.

FreeNAS cũng cung cấp sự truy cập  thông qua FileTransfer Protocol  (FTP), thậm chí còn có thể thiết lập cho các kết nốigửi đến từ Internet.

Thực hiện điều đó bằng cách nhập một cổng chuyểntiếp vào Router của bạn, đối với cổng FTP  và địa chỉ IP  của máy tínhFreeNAS. FreeNAS cũng có một web  server  để bạn có thể thiết lập chomạng nội bộ bên trong hoặc thêm cổng chuyển tiếp để truy cập  Internet.

FreeNAS cũng thực hiện RSYNC cho các quá trình truyền tải file, tự kiểm tra và RAID dựa trên phần mềm (0,1,5).

Thêm vào đó nó hỗ trợ UPnP, TFTP, SSH và Unison. Nócòn có một máy chủ  iTunes/DAAP, chính vì vậy bạn có thể chia sẻ  cácfile giữa các iPod của mình. Cộng với đó là một máy chủ  BitTorrent đínhkèm.

Xây dựng một máy tính  FreeNAS

Đầu tiên, bạn cần tìm một máy tính  để sử dụng trongtrường hợp này. Bảo đảm rằng nó có adapter mạng, ổ CD và tối thiểu128MB RAM.

Bạn cũng cần một số ổ đĩa để phục vụ việc lưu trữ: ổđĩa ứng, USB. Nếu sẽ sử dụng LiveCD, bạn cần phải có một ổ đĩa mền vàmột đĩa mềm để lưu cấu hình.

Tiếp đến, bạn cần download  và burn  image của FreeNAS vào CD hoặc DVD. Cách khác bạn có thể download  và cài đặt phiên bản  đã được đóng gói vào một ổ đĩa.

Bảo đảm rằng bạn cắm máy tính  FreeNAS vào mạng bằngcách sử dụng cáp Ethernet  giữa adapter mạng chạy dây của nó và Routerhay switch của bạn. Sau đó đưa đĩa LiveCD vào ổ đĩa, cài đặt phiên bảnđược đóng gói và khởi động máy tính.

Nếu sử dụng phương pháp LiveCD, bạn cần bảo đảm rằngđĩa mềm phải được chèn trước khi khởi động. FreeNAS sẽ tìm kiếm  và sửdụng cấu hình tồn tại trong ổ đĩa mềm hay bắt đầu một cấu hình mớitrong suốt quá trình khởi động.

Nếu được nhắc nhở Invalid System  Disk, không nên bỏ đĩa mềm ra ngoài cho tới khi bạn thấy chương trình  FreeNAS thực sự khởi động.

Vì phải định dạng  các ổ đĩa được sử dụng cho chiasẻ/ lưu trữ  cho hệ thống  file UFS nên bạn có thể cài đặt FreeNAS vàomột ổ đĩa, thay vì luôn phải sử dụng FreeNAS.

Nếu chỉ làm việc  với một ổ đĩa, bạn có thể chọn tùychọn tự động format  và phân vùng ổ đĩa cho: FreeNAS và cấu hình, khônggian lưu trữ  dữ liệu  và chia sẻ, không gian trao đổi. Để thực hiện điềuđó, khởi động từ LiveCD, đánh 9 trên menu giao diện  chính và nhấn Enter.

Chạy FreeNAS trên mạng

Khi FreeNAS khởi chạy, bạn sẽ thấy IP mặc định, 192.128.1.250,được hiển thị cùng với menu Console Setup (xem hình 1). Chương trình  sẽtự động chọn giao diện, vì vậy sẽ không được cấu hình đúng cho adaptermạng.  

Để kiểm tra rằng bạn có đúng giao diện, hãy đánh 1 và nhấn Enter. Khi đó bạn sẽ thấy một danh sách các giao diện, một số giao diện  có các kết nối tích cực sẽ được đánh dấu UP.

Ngược lại, hủy kết nối bất cứ cáp mạng nào và xemgiao diện nào là giao diện  được kết nối với mạng của bạn. Sau đó cuộngiao diện và nhấn Enter để chọn nó.

Để có được một giao diện  tùy chỉnh, bạn có thể chọn tùy chọn None. Sau đó trong hộp thoại cấu hình, chọn Yes và nhấn Enter.

Nếu mạng của bạn được thiết lập trong một subnet khác 192.168.1.x,khi đó bạn sẽ phải thay đổi địa chỉ IP  tĩnh mặc định của FreeNAS hoặckích hoạt DHCP để nhận địa chỉ IP  tự động. Trong trường hợp này bạn nêncần có một IP tĩnh và cố định vì nó rất dễ nhớ.

Để thay đổi các chi tiết của địa chỉ IP, đánh 2 vào menu chính của giao diện  FreeNAS, sau đó nhấn Enter.

Để sử dụng DHCP, chọn Yes, hoặc thiết lập một địa chỉ IP  tĩnh, chọn No, sau đó nhấn Enter.
Khi thiết lập thủ công, bạn nên sử dụng subnet mask mặc định là 24 (nghĩa là 255.255.255.0) và nhập vào IP của Router cho gateway và DNS  server  mặc định. Nếu sử dụng IPv4, hãy bỏ qua IPv6.

Kết luận

Trong phần hai của loạt bài này, chúng tôi  sẽ giớithiệu việc truy cập  vào giao diện  đồ họa  người dùng  và thực hiện một sốcấu hình ban đầu. Sau đó sẽ giới thiệu  cách thiết lập các đĩa và bắtđầu việc chia sẻ  bằng các giao thức thông thường.

Bạn có ý kiến gì về bài viết Thiết lập FreeNAS cho máy chủ File trung tâm – phần 1 này? Hãy gởi suy nghĩ, bình luận, đánh giá, lời khuyên ... của bạn về bài viết Thiết lập FreeNAS cho máy chủ File trung tâm – phần 1 bạn tại đây.